نوێترین
100 كه‌سایه‌تی داوا ده‌كه‌ن كه‌یسی 16ی ئۆكتۆبه‌ر ببرێته‌ دادگا   |    سوپای عێراق چه‌ند شوێنه‌وارێكی كه‌ركوك ده‌كاته‌ شوێنی مانه‌وه‌ی سه‌ربازه‌كانی   |    حوكمی حه‌وت ساڵ زیندانی بۆ سێ كارمه‌ندی تاپۆ له‌ كه‌ركوك ده‌رده‌كرێت   |    (45) هه‌زار منداڵ له‌ژێر ركێفی داعش له‌دایكبوونه‌   |    یه‌كه‌مین وه‌زیری حكومه‌تی هه‌رێم له‌دوای 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وه‌ سه‌ردانی كه‌ركوكی كرد    |    به‌به‌شداری سلێمانی فێستیڤاڵی ڕاگه‌یاندنی كوردی له‌ سنه‌ به‌ڕێوه‌چوو   |    (45) هه‌زار منداڵ له‌ژێر ركێفی داعش له‌دایكبوونه‌   |    لیژنه‌ی كشتوكاڵ: رێگری له‌ هاورده‌كردنی ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ ناكه‌ین كه‌ له‌ناوخۆ به‌رهه‌مناهێنرێن   |    په‌رله‌مان كار بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی مووچه‌ی كرێكاران ده‌كات   |    لیژنه‌ی خزمه‌تگوزاری داواده‌كات فۆرمی خۆراك نه‌مێنێت و هاوڵاتیان له‌جێی قه‌ره‌بوو بكرێنه‌وه‌   |   
كوردی  |   عربي
وتار
سیاسەتی رق و كینە

هه‌وراز شوانی

ونستۆن چەرچڵ (1874-1965) سیاسەتمەداری بەناوبانگی سەدەی بیستەم و سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا لە كاتی جەنگی دووەمی جیهان و دواتریش، دەڵێ: لە ژیانی خۆمدا تەنها رقم لە هێتلەر بوو.

نازانم ئەگەر چەرچڵ لە ژیاندا بمایە چی بە دیكتاتۆرەكانی سەردەم وەكو چاوچیچكۆو سەددام و قەزافی دەوت؟ یان لەبەرامبەر شەڕانگێزو داخ لە دڵێكی وەكو ئەردۆگان هەڵوێستی چی دەبوو؟.

لە فەرهەنگی سیاسیدا زاراوەیەك نییە بەناوی رق و كینەوە، تەنها بەرژەوەندییەكانە پێوەری دۆستایەتی یان دوژمنایەتین، هەر بەرژەوەندییەكانە هاوپەیمانانی ئەمڕۆ دەكەنە ركابەری سبەی و بە پێچەوانەشەوە.

ئەگەر رق و كینە پێودانگی مامەڵەی سیاسی بوایە:-

* دەبوایە دوای جەنگی دووەمی جیهان سەرجەم حكومەت و گەلانی ئەوروپا، ئەڵمانیا لەسەر نەخشە بسڕنەوەو تۆڵەی كاولكاری نازییەكان بكەنەوە.

* دەبوایە ئیسرائیل بە بۆمبای ئەتۆمی ئەڵمانیا بۆردومان بكات و تۆڵەی هۆڵۆكۆست بكاتەوە.

*دەبوایە ژاپۆنییەكان رێگە نەدەن یەك ئەمریكییەك پێ بنێتە ناوخاكی وڵاتەكەیانەوە.

بەڵام ئەوان لە بری رق و كینەو دوژمنایەتی، سیاسەتی هاوكاری و تەباییان هەڵبژارد، ئەوەتا لە پێشكەوتنی ئابوری و كۆمەڵایەتی و تەكنەلۆژیدا گەیشتونەتە چ ئاستێك!

یاسر عەرەفات (1929-2004) لای ئیسرائیلییەكان بە باوكی تیرۆر ناسرابوو، ئیسحاق رابین (1922-1995) فەرماندەیی زۆربەی شەڕەكانی وڵاتەكەی لە دژی عەرەب كردبوو، لەوانەش جەنگی شەش رۆژەی ساڵی 1967، عەرەفات و رابین لە هاوینی ساڵی 1993 پێكەوە تەوقەیان كردو پەیامی ئاشتییان بە عەرەب و جولەكەو جیهان گەیاند، لەم بارەیەوە نموونە زۆرن.

بە داخەوە لای بەشی هەرە زۆری حكومەت و حزبەكانی خۆرهەڵات بە كوردستانەكەی خۆشمانەوە رق و كینە بۆتە بەشێك لە كەلتورو مامەڵەی سیاسی، زەقترین نمونەی ئەمەش ئەو رق و كینەیە كە پارتی بە قاڵبێكی سیاسییەوە لەگەڵ یەكێتی و حزبەكانی دیكەو خەڵكی كەركوكدا پەیڕەوی دەكات، بەم پێوەرە هەموو هەوڵەكانی خۆی بۆ ئەو مەرامە چڕ كردۆتەوە، ئەو رێككەوتنانەش لەگەڵ یەكێتی و لایەنەكانی دیكەدا ناوبەناو ئیمزای دەكات تەنها كل لەچاوكردنە.

قەیرانی سیاسی و ئابوری رووبەڕووی هەموو وڵاتێك دەبێتەوە، ئەمە مەسەلەیەكی ئاساییە، بەڵام سەركردە مێژووییەكان ئەو كاتە دەردەكەون كاتێ دەستپێشخەری نیشتمانی دەكەن و بوێری سیاسی دەنوێنن و بەرژەوەندییە تایبەتییەكان دەكەنە قوربانی بەها نیشتیمانییەكان و سازشی لەسەر دەكەن، ئەمە ئازایەتی سەركردە مێژووییەكانە، بە بێ زیادەڕۆیی دەڵێم، ئازایەتی و بوێری سیاسی لەو چەشنە هەر بە بەهەشتی مام جەلال دەكرا، مام جەلال لە پێناوی بەدیهێنانی یەكێتی ریزەكانی كورد دەستپێشخەری و سازشی زۆری كردو لە زۆر بواردا قوربانی بە یەكێتی نیشتمانی كوردستان دا، چونكە بەوپەڕی بەرپرسیارێتییەوە دركی بە هەستیاری قۆناغەكە كردبوو، بە وردیش ئاگاداری بۆسەكانی دەوروبەر بوو، ئەو هەوڵە پەرۆشیانەی مام جەلال لە پێناوی یەكڕیزی نیشتیمانیدا لێكدانەوەی جیاوازی بۆ دەكرێ، بەڵام وەك پێویست مانا بەرپرسیارێتییە مێژووییەكەی نابەخشن.

گرژی و ئاڵۆزی نێوان لایەنە سیاسییەكانی باشوری كوردستان كۆتایی نایەت، چونكە ئەجێنداكان هاودژن، هەر بە هۆی ململانێیە ناوخۆییەكانەوە كورد فریای هیچ ناكەوێ، بەڵام هێشتا كات ماوەو ئیرادەی نیشتیمانی بەهێز دەتوانێ رەوتی ململانێیەكان بەرەو ستراتیژی نیشتیمانی بگۆڕێ، ئەمەش ئەركی مێژوویی هەموو لایەنە سیاسی و تاكێكی كوردستانە بەتایبەتیش پارتی و بەڕێز بارزانی.

ئەركی پارتی و بەڕێز بارزانییە لەم قۆناغەدا بە نیازێكی پاكەوە دەستپێشخەرییەكی نیشتیمانی بكات لە پێناو رێككەوتنێكی سیاسی هاوسەنگ، لە ژێر سەقفی بەرنامەیەكی نیشتیمانیدا بۆ ئێستاو ئایندەی كوردستان.

تاكە بژاردەش لەبەردەم هەموو هێزە سیاسییەكانی كوردستاندا وەلانانی رق و كینەو هەڵبژاردنی سەنگەرو هێڵی هاونیشتیمانی و هاوزمانەكانیانە نەك ئەردۆگان و نەسر حەریری.

‌ 424 جار بینراوه‌
27/04/2019
Print Friendly and PDF
بابەتەکانی تری نوسەر
Telerik
بورهان حاجی سلێمان
شوان داودی - گۆشه‌ی له‌ژێ چاویلكه‌وه‌
؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
راپرسی
?? ?????????? ??????? ???? ?? ??? ???? ??????

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved