وتار
توركیا لەگەمەی داعشدا مایەپوچ دەبێ

هۆشیار مەلا عەبدولڕەحمان


توركیا لەسەرەتای راپەڕینی خەڵكی سوریاوە لەسەروبەندی بەهاری عەرەبیدا رۆڵی كاریگەری بینی لە ئاراستەكردنی گروپە دەسەندەخۆرەكانی لە (ئیسلامیە رادیكالەكان) بۆ روخاندنی رژێمەكەی ئەسەد بێلێكدانەوەیەكی عەقڵانی بۆ ریزبەندی دۆستەكانی سوریا و هاوكێشەی هێزە نێودەوڵەتیەكان و زۆر بەپەلەپروزێ لەڕیگەی دامەزراوەی دەزگای میتەوە هەڵسا بەدامەزراندنی دەیان لیوای تایبەتی بەناوی یەكە بە یەكەی سوڵتانەكانی دەوڵەت وئیمپراتۆریەتی عوسمانیەوە لەسەروبەندی (ڕۆڵگۆڕكێ) ی القائدە بەداعشدا حكومەتی ئەردۆغان هاتە سەرئەوەی ئان و ساتی كەوتنی دیمەشق دیاریبكات و نوێژی جومعەشیان بەدەستەجەمعی لە مزگەوتی شام ئەنجام بدەن. دەرئەنجام ئەم خوازەخەونانە هەڵبزركان و نەهاتنە دی و پوچەڵكرانەوە، ئەردۆغانیش بۆ قەرەبوكردنەوەی ئاواتەكەی، كە بە پلەی یەكەم بریتی بوو لە روخاندنی رژێمی ئەسەد و بەپلەی دوهەمیش دەركەوتنی بو وەكو هێزێكی نوێی لەدونیای ئیسلامدا بەرانبەر بە ئەوروپا وئەمەریكا. هیچ كام لەم ستراتیژانە كەمترین ئامانجەكانیان نەپێكا و لەگەڵیشیدا هەر یەك لە كوردانی باكور و رۆژئاوا سەركەوتنی گەورەیان بەدەستهێنا..باكور لەخەباتی دێمۆكراتی وپەڕلەمانیدا بۆیەكەمجار لە مێژوی توركیادا (٨٠) ئەندام پەڕلەمانیان ناردە پەڕلەمانی توركیا، هەرچی كوردانی رۆژئاواشە توانیان ببنە دەسەڵاتداری سەر خاكەكەی خۆیان بەهەماهەنگی لەگەڵ نەتەوەكانی تری وەكو عەرەب وئەرمەن وئاسوری وچەركەس وبەشێكی كەم لە توركمانیش پێشكەوتوترین مۆدێلی دێمۆكراتیەت وپێكەوە ژیان پێشكەشی دانیشتوانی سنوری كانتۆنەكانی جزرە و عفرین و كۆبانێ بكەن وبەدوایدا توانیان سیستەمی فیدراڵی دێمۆكراتی رابگەیەنن وپاشان بڕیاریاندا لە داهاتویەكی نزیكدا هەڵبژاردنێكی سەرانسەری بۆكانتۆنەكان وناوچە لەنوێ ئازادكراوە ئەنجام بدەن... ئەم بڕیارە گرنگانە لەكاتێكدایە، كە توركیا بەهەردو دیودا هەمیشە لە وێزەی ئەزمونەكاندایە، لەودیوباكور بەئاگروئاسن وشەڕێكی پڕوكێنەر پەلاماری هەمو ئەو شارانەی باكوری كوردستانی داوە، كە لە هەڵبژاردنەكانی پێشودا دەنگیان بەهەدەپە داوە و لەمدیویش، جگە لە وەی لە رێگەی دەسەندەخۆرەكانیاوە كنە لەسەر رۆژئاوا دەكات، هاوكات خۆی لەڕێگەی نەتەوەیەكگرتوەكان وبوندی ناتۆ وە لەهەوڵی ئەوەدا بوە، كەناوچەیەك لەرۆژئاوا داببڕێت بەناوی ناوچەی (بێلایەن) وە بۆ هیزەتایبەتیەكانی خۆی..، كەلەئێستادا توركیا خاوەنی (٣٦) لیوای تایبەتیە لەگەڵ سوپای ئازادی توركیا (oso) و بەرەی نوسرەو ئەحرار الشام و فەوجەكانی توركمانەكانی (بایر بوجاق، كە تاوانبارن بەكوشتنی فڕۆكەوانە روسیەكە). سیاسەتی توركیا لە سوریا ورۆژئاوا دا شكستی هێنا... ئێستادا توركیا لەهەوڵی ئەوەدایە، كە رێگەكانی هاتوچۆی هیزەكانی بپارێزیت لەناو خاكی سوریاو رۆژئاواوە بەرەو توركیا بەتایبەتی داعش، كە هێزە دەسەندەخۆرەكانی تری توركیاش تەنها لەسایەی دەسەڵاتی داعشدا دەتوانن درێژە بدەن بەمانەوەی خۆیان لەدەوروبەری حەڵەب.... ستراتیژێكی تری توركیا دژی كوردانی باكور ورۆژئاوا دیاردەی كۆچپێكردنی زۆرەملێ یە، كە كوردانی باكوری گرتۆتەوە ونزیكەی ملیۆن و نیوێك لەئامەد وشڕناخ زێدی خۆیان بەجێهێشتوە بەرەو ناوچەكانی دەوروپشتی خۆیان،بەپێچەوانەی كۆچپێكردنە زۆرەملێكانی سەردەمی ساڵانی ١٩٩٠، كە دیسانەوە نزیكەی دوملیۆن دانیشتوانی شارەكانی باكوری كوردستان ئاوارەی ئەستانبوڵ وشارەگەورەكانی تر بون بەهۆی راگەیاندنی باری نائاساییەوە لەسەرجەم شارەكانی باكوری كوردستاندا، بەڵام ئەمجارە ئیخوانیەكانی ئاكەپە رێگەیان نەدا ئاوارەی ئامەدو شڕناخ بگەنە شارەمێترۆپۆلەگەورەكانی ئەنقەرە وئەستانبوڵ وئیزمیر بەپاساوی ئەوەی ئەم كوردانە دەبنەوە سەرچاوەی دەنگی حیزبەكوردیەكان لەهەڵبژاردنەكانی داهاتودا بۆ ئەو مەبەستەش حكومەتی ئەردۆغان سیاسەتی (هاڕین و پلیشانەوە*) ی پیادەكردوە واتا لەماڵەكەی خۆیدا خانوەكەی بەسەردا بڕوخێنە*. هەوڵی دووهەم دابڕێنی ناوچەیەكی بێلایەن بو لەناو خاكی رۆژئاوادا، كە دواتر رێگری لێكرا و رێكخراوی نەتەوەیەكگرتوەكان ئەو پێشێلیەی رەتكردەوە و توركیاش بەناچاری لەسنوری ولایەتی ئورفا (رەها) چەند كەمپێكی كاتی دامەزراندوە... لە شەڕەكانی مانگی حوزەیرانی مەنبیجیشدا دیسانەوە توركیا مایەپوچ دەرچوو، چونكە ئاوارەی مەنبیج لە جیاتی روبكاتە خاڵە سنوریەكان بەرەو توركیا پەنایانبردە بەركانتۆنەكان وئەو شوێنانەی، كەلەم دواییانەدا لەلایەن سوپای سوریای دێمۆكراتیەوە رزگاركراون واتا لە ئێستادا خەڵكی ناوچەكانی ژێردەسەڵاتی داعش لەجیاتی پەنابردنە بەر توركیا، خۆیان دەگەیەننە كانتۆنەكانی رۆژئاوا، بەمەش دیسانەوە توركیا توشی نائومێدی دەكاتەوە، چونكە تاكە فشاری توركیا لەسەر ئەوروپا مەسەلەی ناردن ونەنانردنی پەناهەندەیە بەرەو وڵاتانی ئەوروپا.

*(سیاسەتی روخاندن و هاڕین وپلیشانەوە) بە توركی (yakariz ve Azeriz) واتا ماڵەكانیان بەسەریادا دەروخێن و مێشكیان پاندەكەینەوە. ئەم لێدوانانە بەئاشكرا لەلایەن خودی ئەردۆغانەوە ئاراستەی خەڵكی راپەڕیوی باكور و هێزەكانی سوپای داگیركەری تورك كراوە، تا كەمتەرخەمی نەنوێنن لە كوشتنی كورد. كورد بەبەرچاوی هەمو دونیاوە ئەنفال دەكرێت لەباكور بەسەدان هەزار خیزانی كوردی جزرەو شڕناخ و گەڤەڕو ئیدل ونوسەیبین و سیلۆپی و سیلڤان وسوری ئامەد ودیجلە لەبناری چیای گابارو جودی لە ژێرچادرو كەندو چەم شیوەكاندا ژیان بەسەردەبەن بێبەری لەهەمومافەسەرەتاییەكانی ژیان بەسەدان هەزار مناڵ وپیرو پەككەوتە لەو هەردانە سەردەنێنەوە. دیارە ئێمە ئەم زانیاریانە لە رۆژنامە بیانیەكان وهەندێك خەڵكانی ناوچەكەوە وەردەگرین، نەوەك لە راگەیاندنە كەڕوڵاڵەكانی باشورەوە، كەلەبەر هەندێك كێشەی لاوەكی ودروستكراو خەڵكەكەیان بەجۆرێك برسی كردوە، كە ئاگایان لەودیوی سنورەدەستكردەكان نەبێت.

‌ 2532 جار بینراوه‌
06/08/2016
Print Friendly and PDF
بابەتەکانی تری نوسەر
Telerik
شوان داودی - گۆشەی لەژێر چاویلكەوە
؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
راپرسی
کێ بەرپرسە لەم دۆخەی ئێستای کوردستان؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved