وتار
جیهانی ئیسلامی لە ترامپ نیگەرانە

عەبدولڕەحیم سەرەڕۆ



مرداخاى كيدار


* و: عەبدولڕەحیم سەرەڕۆ

هەر كەسێك بەدواداچوون بۆ ئاژانسەكانی راگەیاندنی جیهانی عەرەبی و ئیسلامی بكات، بۆی دەردەكەوێت هەڵبژاردنی دۆناڵد ترامپ بە سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا بۆ هەموو جیهانی عەرەبی و ئیسلامی مۆتەكەیەكەو بوو بە دیفاكتۆ، تا ترامپ زیاتر لە گرتنە دەستی جڵەوی حوكمڕانی نزیكتر بێتەوە ئەو ترسە زیاتر دایاندەگرێت و بەسەریاندا زاڵ دەبێت.
هەوڵێكی زۆر لە ئارادایە ئەو ترسەی لە ترامپ هەیانە بیشارنەوە، چونكە نیشاندانی ترس مەسەلەیەكی شكۆشكێنە، بەڵام ئەگەر بە جوانی گوێ لە راگەیاندنەكانی ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بگرین هەرگیز لێمان ناشاردرێتەوە كە زۆربەیان بە رۆحێكی پڕ لە ترس و نیگەرانی قووڵەوە باسی ترامپ دەكەن.
ئەم ترسە لە چەندین رەگەزەوە سەرچاوەی گرتووە، كە تا دێ توندتر دەبێ، گرنگترینیان ئەو پروپاگەندانەن گوایە هەردوو كەسێتی ترامپ و پۆتین زۆر لێكنزیكن، دەستوەردانەكانی لە سوریا سەلماندی كە ئەم پیاوە لەمپەرەكان دەبەزێنێت و سنوور لەلای ئەو بوونی نییە، پۆتین گوێناداتە ئەوەی بۆردومانی شارەكانی سوریا بكات و پیرو ژن و منداڵ لەناوبدات و گوێش لە هیچ كەسێكی سەر رووی زەمین بگرێت. جا ئەگەر ئەنجومەنی ئاسایش ئەوەی كە روسیا مافی ڤیتۆی تێدا هەیەو دەتوانێت لە رێگەیەوە هەر بڕیارێك دژی رێبازە وەحشیگەرەكەی بێت تەگەرەی تێبخات كە ئەگەر لە بەرژەوەندی نەبێت و رێگری لێ بكات.. چی روودەدات؟!
مەسەلەیەكی تر رێكەوتنە لەگەڵ ئێران، وێرای ئەوەی عەرەبستانی سعودی و وڵاتانی كەنداوو هاوبار ئیسرائیل ئەو رێكەوتنە ئەتۆمیەی كە وڵاتانی رۆژاوا ئۆبامایان پێوە گلاند، ئاواتەخوازن ترامپ هەمواری بكاتەوە یان رایبگرێت، وڵاتانی كەنداو لەوە نیگەرانن كە ئەمریكا بە تەنها ئەم كارە لەخۆبگرێت و داوای شەریكایەتی نەكات، لە كاتێكدا وڵاتانی وەك بەریتانیا، رووسیا، چین، فەڕەنسا، ئەڵمانیا بەرنامەكەیان جێ بەجێدەكەن بۆ ئەوەی رژێمی ئێرانی بە كەرەستەكانی جەنگ و تیرۆرستی پڕچەك بكەن. بەوەش لە نیازەكانی ترامپ كەمبكەنەوە لە ناوچەكە.
كەنداویش دەترسێت نەبادە ترامپ هەموو هێزێكی بخاتە سەر كاروباری ناوخۆی ئەمریكا كە دەبێتە باشترین رێگەخۆشكەر بۆ ئەوەی ئێران بێ وچان بەرنامەكانی خۆی لەناوچەكە جێبەجێ بكات، وەك ئەوەی لە عێراق و سوریاو لوبنان و دواجار لە یەمەن و وڵاتانی تر دەیگێڕن، هاوكات كەمینە شیعەكان و ئێرانیەكان زەمینەیان بۆ دەڕەخسێت لەو وڵاتانە كاری تێكدەرانە دژی دەسەڵاتەكانیان هەڵگیرسێنن.
هەروەها گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریكا بۆ شاری قودس كە ئێستا ترامپ لە راگەیاندنەكان باسی دەكات دەبێتە هەنگاوێكی پر ئاستەنگی گەورە بۆ زۆربەی عەرەبەكان و موسڵمانان، چونكە باشتركردنی هەر پێگەیەكی قودس لە بەرژەوەندی ئیسرائیل دەبێتە هۆی شكستی دەسەڵاتدارانی وڵاتە ئیسلامی و عەرەبیەكان و دواجار ناتوانن ئیسرائیل بخەنە ژێر هیچ فشارێكەوە بۆ لەناودانی.. كە خەونی گەورەیانە.
وڵاتانی عەرەبی دراوسێی ئیسرائیل زۆر لەوە دەترسن گرێبەستی ئاشتی یان باشترە بڵێین گرێبەستی خۆ رادەستكردن و ملكەچبوونیان بكەن و دوای چەندین ساڵ لە جەنگ و ماڵوێرانی دان بە شكستەكانیان بنێن و ملكەچی ویستەكانی جولەكەكان بن لەناوچەكە.
بانگهێشتی ناتانیاهو بۆ ترامپ پشێوی نیگەرانی گەورەی لە جیهانی عەرەبی و ئیسلامیدا بەرپاكردووە، چونكە یەكڕیزی دوژمنانی عەرەب و ئیسلام و دۆستایەتیان هیچ پێشبینییەكی ئەرێنی لێناكەوێتەوە، ئەی ئیتر كێن ئەوانەی داوای دەمێننەوەو رووخاندنی ئیسرائیل دەكەن؟!
ئاهەنگی بانگهێشتنەكە لەگەڵ رووداوەكانی ناوچەی رۆژهەڵات تەریبە، هاوبار موسڵمانەكانی ویلایەتە یەكگرتوەكان كە پەناهەندەو ئاكنجی بوونە لەو وڵاتەو تا ئێستا رەگەزنامەیان پێ نەدراوە زۆر نیگەرانن نەبادە ئەمریكا لە سەردەمی ترامپدا ببَتەمایەی نارەحەتی، زۆربەی ئەو موسڵمانانەی لە ئەمریكان ‌وبە ئاسوودەیی و ئارامی دەژین لەوە نیگەرانن موسڵمان بوون بچێتەوە ناو لستی گومانلێكراوانەوەو لە هەموو دەستە ناوخۆیی و فیدرالیەكاندا لێكۆڵینەوەیان لەگەڵ بكرێت، یان خەڵكیان لێ بخرێتە زیندانەوە هەر لەبەر ئەوەی لە میدیاكان یان لە هەر شوێنێكی تر ببێتە پاساو بەسەریانەوە تا لەو وڵاتە وەدەریان نێن و تووشی گێچەڵیان بكەن.
زۆربەی موسڵمانانی ئەمریكا دەترسن لە دانانی ئامێری چاودێری و پشكنین بەسەر ماڵ و خێزان و پەرستگاكانیانەوەو لە هەموو كایەیەكی بازرگانی و هەر شوێنێك بێت تەنگەتاو بكرێن و گومان بخرێتە سەر كۆكردنەوەی داهاتی خۆبەخش و زانینی سەرچاوەیان بە تەنها لەبەر ئەوەی رۆژانە پێنج فەرزە نوێژ دەكەن و هەندێك خواردن و خواردنەوە لە خۆیان حەرام دەكەن و هەرگیز دەمی پێوە نانێن.
هەر وەك ترسی هەرە گەورەیان لە رەخساندنی كەشوهەوای دژە ئیسلامە، كە وەك دەڵێن ترامپ لە شەقامی ئەمریكی ئاگرەكەی خۆشە دەكات و ئەمەش دواجار دەبێتە هۆی سوكایەتی پێكردن و زەلیلكردنیان، هەروەك سەرچاوەیەكیشە بۆ بەرپاپوونی توندوتیژی دژی موسڵمانان، بە تایبەت لەلایەن ناسیونالیستە ئەمریكیە توندەڕەوەكانی وەك رێكخراوی كۆ كلۆس كلان، كە زۆربەی ئەندامانی فاكتەرێك بوون بۆ سەركەوتنی ترامپ، موسڵمانەكان باسی ئەوە دەكەن كە هاوڵاتی ئەمریكی متمانەیان پێناكەن و لەگەڵیان هەڵناكەن، ئیقامەیان نادەنێ، بەهۆی رەگەزپەرستییەوە تەنانەت هەلی كاریشیان بۆ ناڕەخسێنن.
بە ملیۆنان موسڵمانی رۆژهەڵات و ئەفریقاو تەنانەت ئەوروپا خەونیان بە گەیشتن بە ئەمریكا دەبینی، ئێستا نیگەرانن، چونكە دەزانن لێدوانی ترامپ سەبارەت بە رێگەنەدان بە موسڵمانان بۆ گەیشتن بە ئەمریكا واتا دەبێت هەر لە وڵاتەكەیاندا بمێننەوە كە زۆر بە قورسی تێیدا دەگوزەرێن و ئێستا بۆتە مەیدانی خوێن و ئاگر، بۆتە خاكی توندوتیژی، جەنگ و كەمتەرخەمی و نەمانی هیواو ناچیزەبوونی ژیانی سروشتی.
داخستنی دەرگای پەناهەندەیی بە رووی كۆچبەراندا جگە لە نائومێدی هەستكردنە بە سووكایەتیپێكردن، بەوەی مامەڵەی كەمتر لە مرۆڤیان لەگەڵدەكرێت و بەسامناك و دڕندەیان دەزانن، جگە لەوان هەندێك لە حاكمانی عەرەبیش وەك خاوەنی پترۆدۆلارەكانی لە جۆری قەتەر، هەست بە نیگەرانی دەكەن كە نەبادە سیاسەتی وەبەرهێنان لە ئەمریكا بە روویاندا دابخرێت و كار بكاتە سەر داهات و سامانی لە بن نەهاتوویان بە بڕیارێكی سیاسی ئەمریكی لە بن بێت.
ئاهەنگەكانی ئیخوانیەكان لەپاڵ دەستەی كۆشكی سپی و وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا روو لە ئاوابوونە، هەموو ئەو موسڵمانانەی كە دەوری ئۆباماو دارودەستەكەیان دابوو نا ئومێدن و بێ پەڕوا بۆ رێگەچارەیەك دەگەڕێن ئەگەر بە نهێنیش بێت دەیانەوێت لە هەر دەرچەیەكەوە بێت كارێكی سیاسی وا بكەن كاریگەری بەسەر ترامپەوە جێبهێڵن، لەمەولا زۆربەی موسڵمانان لە ئەمریكا بە دەەست “ئیسلاموفۆبیا”ـوە دەناڵێنن و ئەگەری هەیە كۆچكردنی پێچەوانە رووبداتەوەو رووبكەنەوە كەنەداو بەریتانیا.
دیارە ترامپ پێش ئەوەی بگاتە كۆشكی سپی كەشوهەوای لە موسڵمانان و عەرەبەكان تێكداو ماوەی ئەم چوار ساڵە یان هەشت ساڵە هاوشێوەی مۆتەكەیەك بەسەریانەوە دەبێت و زۆربەی كۆمەڵگەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەدەستییەوە گیرۆدە دەبن.
ئەی بە شێوەیەكی گشتی كاریگەری بەسەر ئیسرائیلەوە چۆن دەبێت؟ كە عەرەب و موسڵمانەكان لە شتێك نیگەران دەبن بێ یەك و دوو ئەوە بە قازانجی ئیسرائیل دەشكێتەوە، زۆر بە پەڕۆشی مامەڵە لەگەڵ ئەمریكا دەكەن و كۆتایی ئۆباماش دەروازەی نوێی چاكتركردنی دۆخی ئیسرائیل بە رووی ناوچەكەدا دەكاتەوە.
عەرەب لەوەش دەترسێت ترامپ چەكی پێشكەوتوو بفرۆشێتە ئیسرائیل و لە دۆسیەی ئەتۆمیدا پاڵپشتی بكات و ببێتە فاكتەرێك بۆ زاڵكردنی لە ناوچەكە، تەنانەت ئیسرائیل دەتوانێت دوژمنانی خۆی هەراسان بكات بەوەی دژی ئاسایشی ئەمریكان و تیرۆرستین، هەموو ئەم هەنگاوانە ئیسرائیل لە چاوی ئەوانەی پیلانیان دژی دەگێڕا بەرزی دەكاتەوە، هەموو بەرزكردنەوەیەكیش نرخی خۆی دەبێت؟ بێگومان بەڵێ.
مردخای كیدار: رۆژهەڵاتناس و مامۆستای زمانی عەرەبی لە زانكۆی (بار ئیلان)، ئەندامی دەستەی سەنتەری بیگن ــ سادات، ی ستراتیژی لە هەمان زانكۆ، پێشتر ئەفسەری هەواڵگری ئیسرائیلی بووە.
سەرچاوە ماڵپەڕی : (میدا العبری) ئیسرائیلی

‌ 875 جار بینراوه‌
28/01/2017
Print Friendly and PDF
بابەتەکانی تری نوسەر
Telerik
راپرسی
پێت وایە دۆخی ئێستای كوردستان بەچی چارەسەر ئەبێت؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved