وتار
له‌ ئازادی بترازێت.. ئیمه‌ باسی چی ناكه‌ین؟!

عەبدولڕەحیم سەرەڕۆ



د. مسته‌فا حیجازی له‌ كتێبی “سیكولوجیه‌ الانسان المقهور” دا ئاماژه‌ی به‌ چالاكی زاره‌كی داوه‌ له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی داخراوی دواكه‌وتوو؛ به‌ كورتی ده‌ڵێت ئه‌م كۆمه‌ڵگه‌یه‌ هیچ چالاكییه‌كی داهێنان و پێشكه‌وتن و نوێخوازی تێدا به‌دیناكرێت چونكه‌ هه‌موو تواناكانی خستۆته‌ سه‌ر چالاكی زاره‌كی (النشاگ الفموی) ئه‌ویش بریتیه‌ له‌ بایه‌خدانی له‌راده‌به‌ردر به‌ خواردن و ئاخاوتن، هۆكاره‌كه‌شی سیاسی و ئابوورییه‌؛ یه‌كه‌میان به‌و هۆیه‌ی هه‌میشه‌ ده‌مكوتده‌كرێن و دووه‌میان هه‌میشه‌ نیگه‌رانن له‌ نانبڕین به‌ هه‌ر هۆكارێكی راسته‌وخۆ یان ناراسته‌وخۆوه‌ بێت! 
مرۆڤی ئێمه‌ش هه‌میشه‌ زۆری خواردن و جۆری خواردن به‌ شكۆمه‌ندییه‌كی گه‌وره‌ ده‌زانێت و هاوكات نیو هێنده‌ی ده‌دوێت بواری بیركردنه‌وه‌ی نییه‌، هه‌ر به‌و هۆیه‌شه‌وه‌ ئیره‌یی به‌ هه‌موو دونیا ده‌به‌ین و وه‌ك سته‌ملێكراوێك به‌راورد به‌وانی تر باسیان ده‌كه‌ین نه‌ك وه‌ك كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی دواكه‌وتووی هه‌ژبه‌سه‌ر. 
باسی میترۆی ئه‌ڵمانی و توونێلی فه‌ره‌نسی و باڵه‌خانه‌ی ئه‌مریكی و پیشه‌سازی ژاپۆن و بازرگانی چین و سیاسه‌تی هه‌رێمایه‌تی و حیزبه‌ ناوخۆییه‌كان و میدیای لۆكاڵ و جیهانی تا سه‌ر ئێسقان ته‌نگی پێ هه‌ڵچنیوین، چه‌ندین ده‌یه‌مان بڕی كه‌چی باسوخواسه‌كان هه‌ر له‌ هه‌مان خولگه‌دا ده‌سوڕێنه‌وه‌و هیچ فه‌زایه‌كی به‌رفراوانتریان به‌ خۆیانه‌وه‌ نه‌بینی و هاوبار له‌ نه‌قاره‌ی وته‌وته‌وه‌ تا ئێستا هیچ پرۆژه‌یه‌كی كرداره‌كیمان جێبه‌جێنه‌كردووه‌، مه‌گه‌ر هه‌ندێك لاسایی كوێرانه‌ی ده‌وروبه‌ر نه‌بێت ئه‌ویش به‌ چاوساغی پسپۆره‌ ده‌ره‌كیه‌كان به‌ پاره‌ی خه‌یاڵی كراون و هیچیان له‌ داهێنان و زاده‌ی عه‌قڵ و بیركردنه‌وه‌كانی خۆمان نین. 
كۆمه‌ڵگه‌ی دواكه‌وتوو له‌دیدی د. مسته‌فا حیجازی كۆمه‌ڵگه‌ی وتارخوێنیه‌، وتاری ئه‌ده‌بی، وتاری سیاسی، وتاری ئایینی، وتاری نه‌ته‌وه‌یی و چه‌ندین جۆری وتاری تر كه‌ هه‌ڵقوڵاوی ناخی تاكی كورد نییه‌و له‌ هه‌رچوارلاوه‌ وه‌ك باهۆز روومان تێ ده‌كات و ئێمه‌ش په‌ڕوباڵی ده‌كه‌ین و به‌ گونجاندن له‌گه‌ڵ ویستی خۆمان به‌ خه‌ڵكی ده‌فرۆشینه‌وه‌.   
جۆن دیوی له‌ كتێبی (المدرسه‌ والمجتمع) بیری چۆته‌ سه‌ر خاڵێكی زۆر گرنگ، ئه‌ویش كۆمه‌ڵگه‌ به‌ دروستكردنی مرۆڤی پیشه‌به‌ده‌ست (هاندی مان) زیاتر پێشده‌كه‌وێت وه‌ك چالاكی له‌ هه‌ر بوارێكی تر. واتا كۆمه‌ڵگه‌ زیاتر پێویستی به‌ به‌رهه‌مهێنانه‌ وه‌ك له‌ هاورده‌كردن، خاكی كوردستان وێرای بچووكی رووبه‌ره‌كه‌ی هه‌موو به‌روبوومێكی هه‌یه‌و هاوبار خاوه‌ن پاشخانێكی زۆری سامانه‌ سروشتییه‌كانه‌ هه‌ر له‌ كانزاو نه‌وته‌وه‌ تا ده‌گاته‌ یۆرانیۆم و ماده‌ خاوه‌كانی تر، كه‌چی ئێمه‌ برنج و ماست و هێلكه‌و شیش و چیمه‌نتۆ له‌ ده‌ره‌وه‌ هاورده‌ ده‌كه‌ین و نیشتمانی خۆمان كردۆته‌ زبڵدانی وڵاتانی ترو كام كاڵا له‌ دورترینی قوژبنی دونیادا بمێنێته‌وه‌و بازاڕی بۆ نه‌بێت به‌ چاوساغی بازرگانه‌كانمان كه‌ هیچ مه‌رجێكی بازرگانیمان نییه‌ به‌سه‌ر ئێمه‌دا ساغی ده‌كه‌نه‌وه‌.
ئێمه‌ بۆچی له‌ چالاكی زاره‌كیدا ئازادبین و هه‌موو شتێك بڵێین و باسبكه‌ین و  ره‌خنه‌ له‌ راست و چه‌پی خۆمان بگرین و هه‌ردوو ئاكاری پیاهه‌ڵدان و داشۆرین بكه‌ینه‌ پیشه‌، له‌كاتێكدا ده‌توانین پسپۆری جدی له‌ هه‌موو كایه‌ ژیارییه‌كان بخوڵقێنین، بۆ ئیره‌یی به‌ هیندستان ببه‌ین كه‌ خاوه‌نی گه‌وره‌ترین بازرگانی ده‌رمان و كه‌ره‌سته‌ی پێشكه‌وتووی پزیشكییه‌؟! ئه‌ی بۆ به‌خۆمان رانه‌چڵه‌كێین و ئه‌مڕۆ به‌ دروستكردنی گسك و بێڵ ده‌ست پێبكه‌ین خۆ دوای ده‌ساڵی تر نیوه‌ی هه‌نگاوه‌كان به‌ره‌و داهێنانی گه‌وره‌ترو به‌ربڵاوه‌تر ده‌بڕین و ئه‌وسا به‌ ده‌وروبه‌رمان ده‌ڵێین خوا خێرتان بنووسێ ئیتر كاڵاكانتان به‌سه‌ر ئێمه‌دا ساغ مه‌كه‌نه‌وه‌. 
كه‌وابوو ده‌بێت ئازادیمان ته‌نها ئازادی راده‌ربڕین نه‌بێت، به‌ڵكو له‌ تواناشماندا هه‌بێت له‌ قاوغی چالاكی زاره‌كییه‌وه‌ به‌ره‌و هاندیمانی هه‌نگاو بنێین و بتوانین جوانترین خزمه‌ت به‌ خۆمان و دۆخه‌كه‌و ره‌وشی ئابووری و سیاسیمان بكه‌ین .
كه‌وابوو جوامێری به‌س له‌ وتاردا نییه‌، به‌ڵكو ده‌بێت كرداره‌كانیش هێنده‌ی وتاره‌كان شوێنی خۆیان بگرنه‌وه‌و ئیتر ئه‌وه‌نده‌ باسی هه‌نده‌ران و وڵاتانی تر نه‌كه‌ین، به‌ڵكو له‌سه‌رمانه‌ ئاورێكی جدی له‌ ئێستامان بده‌ینه‌وه‌ تا داهاتوو ئاورێكی مرۆیی و داهێنه‌رانه‌مان لێ بداته‌وه‌.



‌ 397 جار بینراوه‌
07/04/2018
Print Friendly and PDF
بابەتەکانی تری نوسەر
Telerik
سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved