نوێترین
لیژنه‌ هاوبه‌شه‌كانى سلێمانی هه‌شت كافتریا و خواردن و خواردنه‌وه‌ دادخەن   |    ئه‌ندامه‌ بندیواره‌كانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركوك ته‌واوی موچه‌و ئیمتیازاته‌كانیان وه‌رده‌گرن   |    به‌شی وێژه‌یی له‌ ئاماده‌ییه‌كانی كه‌ركوك له‌ مه‌ترسیدایه‌   |    هه‌ر به‌ڕێوه‌به‌رێك خانه‌نشین بكرێت پۆسته‌كه‌ی له‌ده‌ست كورد ده‌رده‌چێت   |    به‌رپرسێكی یه‌كێتی : ئاساییكردنه‌وه‌ی دۆخی كه‌ركوك ته‌نها له‌سه‌ر كات ماوه‌   |    پرسی سكاڵا له‌سه‌ر پۆستی قایمقامی داقوق بۆ مانگێك دواده‌خرێت   |    هه‌فته‌ هه‌واڵـی كه‌ركوك   |    له‌م هه‌فته‌یه‌دا بڕیار له‌سه‌ر موچه‌ دزراوه‌كانی مامۆستایانی خورماتوو ده‌درێت   |    دۆزینه‌وه‌ی زیاتر له‌ 200 گۆڕی به‌ كۆمه‌ڵی سه‌رده‌می داعش له‌ عێراق   |    له‌ماوه‌ی شه‌ش مانگدا عه‌بدولمه‌هدی چوار هه‌زار پۆستی به‌وه‌كاله‌ت یه‌كلایده‌كاته‌وه‌   |   
كوردی  |   عربي
وتار
ئێران له‌به‌رده‌م دووڕیانێكی زۆر هه‌ستیاردایه‌ ((مانه‌وه‌ یان نه‌مان ))

نه‌وزادی موهه‌ندیس

ململانێكانی ئه‌مریكا  و ئێران زۆر له‌ مێژه‌ سه‌ریان هه‌ڵداوه‌ و ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ نزیكه‌ی 40 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر كاتێك سیسته‌می حوكمڕانی له‌ ئێراندا له‌ پاشایه‌تیه‌وه‌ گۆڕدرا بۆ كۆماری ئیسلامی به‌ڕابه‌رایه‌تی ئیمام خومه‌ینی.سیسته‌مێكی ئیسلامی وه‌لی فه‌قیی و شیعه‌ مه‌زهه‌ب كه‌ له‌بڕیار و سیاسه‌ت و تێڕوانینه‌كانیاندا گه‌رچی به‌ رووكه‌شیش بێت توندڕه‌و و ره‌تكه‌ره‌وه‌ی هه‌موو به‌هاكانی دیموكراسی و دونیای رۆژئاوایین،به‌ڕابه‌رایه‌تی ئه‌مریكا. ئیدی له‌و كات و زه‌مانه‌وه‌ ئێران و ئه‌مریكا هیچ كات په‌یوه‌ندیه‌كی توندوتۆڵ و گه‌رموگوڕیان پێكه‌وه‌ نه‌بووه‌،جگه‌ له‌هه‌ندێك قۆناغ نه‌بێت كه‌ به‌رژه‌وه‌ندی هه‌ردوولا وایخواستوه‌ كه‌ جۆره‌ نزیكبونه‌وه‌یه‌ك یان په‌یوه‌ندیه‌كی ژێربه‌ژێریان هه‌بێت له‌ڕێگه‌ی لایه‌نی سێهه‌مه‌وه‌.

ئه‌وه‌تا له‌ سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانی جه‌نگی 8 ساڵه‌ی عێراق ئێرانه‌وه‌ هه‌میشه‌ ئه‌مریكا پشتیوانی عێراقی كردوه‌ و دواتریش له‌ده‌یه‌ی نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی رابووردوشدا هه‌میشه‌ ئێران و ئه‌مریكا ناته‌بابوون و ئێران ئه‌مریكا به‌ ده‌ستێوه‌ردان و هاندانی باڵه‌كانی ناو سیسته‌می حوكمڕانی تاوانبار ده‌كرد به‌نیازی تێكدانی ئارامی ناوخۆی ئێران و باڵی ریفۆرخوازه‌كانی ئێرانیشی به‌ سازشكار و نه‌رمی نواندن تۆمه‌تبار ده‌كرد بۆ ئه‌مریكا و رۆژئاوا.له‌سه‌ده‌ی بیست و یه‌كه‌میش و هه‌ر له‌سه‌ره‌تای ساڵی 2000كانه‌وه‌ ئه‌مریكا هه‌میشه‌ ئێران و سوریا و كۆریای باكوری به‌ پاڵپشت و هانده‌ری تیرۆر و تیرۆریستانی داده‌نان و ناوی خستبونه‌ لیستی ره‌شه‌وه‌.ئیدی له‌دوای رووداوه‌كانی سێپته‌مبه‌ری 2001ی ئه‌مریكا له‌لایه‌ن رێكخراوی قاعیده‌ی تیرۆریست و  جه‌نگی ئه‌فغانستان و رووخانی رژێمی به‌عسی صدامی ئێران له‌لای ئه‌مریكا بۆته‌ دوژمن و نه‌یاری پله‌ یه‌ك وسه‌رسه‌ختی ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانه‌كانی و به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانیشی،بۆیه‌ له‌و كاته‌وه‌ ئه‌مریكا له‌ڕووی سیاسی و ئه‌منی و ئابوری و فه‌رهه‌نگیشه‌وه‌ له‌هه‌وڵدایه‌ كه‌ ئاشتی و ئارامی ناوخۆی ئێران تێكبدات و هه‌وڵی گۆڕانكاری و رووخاندنی ئه‌و سیستمه‌ حوكمڕانیه‌ش ده‌دات.له‌به‌رامبه‌ریشدا ئێرانیش وه‌ك وڵاتێكی گه‌وره‌ و خاوه‌ن نفوزی شیعه‌ مه‌زهه‌بی و ئابوریه‌كی به‌هێز و زۆری ژماره‌ی دانیشتوان و پانوپۆڕی خاكه‌كه‌ی و بوونی هێزێكی سه‌ربازی و ئه‌منی به‌هێز و به‌توانا توانیویه‌تی ململانێكانی له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا و ته‌واوی ئه‌وروپاشدا درێژه‌ و به‌رده‌وامی پێبدات و زۆر جارانیش له‌سه‌ر زه‌مینه‌ی واقع سه‌ركه‌وتنیشی وه‌ده‌ست هێناوه‌ له‌ وڵاتانی لوبنان و سوریاو عێراق و یه‌مه‌ن و ...هتد.به‌شێوه‌یه‌ك له‌ئێستادا ئێران بۆته‌ هێزی یه‌كه‌می تۆقێنه‌ر و مه‌ترسیدار بۆ سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانه‌كانی له‌ وڵاتانی سعودیه‌ و به‌حره‌ین و ئیمارات و و ئیسڕائیلیش و ده‌سه‌ڵاتی گه‌وره‌شی له‌هه‌ریه‌كه‌ له‌ عێراق و سوریا و لوبنان و یه‌مه‌ن و عومانیشدا هه‌یه‌.

بۆیه‌ ئه‌مریكا گه‌ره‌كێتی چیدی رێگه‌ بگرێت له‌و پاوانخوازی و فراوانبونی هه‌ژموونی ئێران له‌ناوچه‌كه‌دا له‌و روانگه‌یه‌شه‌وه‌ گه‌لێك هه‌وڵی تێكدان و نانه‌وه‌ی پشێوی خوڵقاند له‌ناو ئێران و خۆپیشاندانه‌ چه‌ند رۆژ و مانگه‌كانی رابووردووی جه‌ماوه‌ری شاره‌كانی ئێرانی دروستكرد، هه‌موانیشی به‌ ئامانجی تێكدان و پشێوی نانه‌وه‌ بۆ حوكمڕانانی ئێران،به‌ڵام تائێستا كاریگه‌ریه‌كی گه‌وره‌ ده‌رنه‌كه‌وتوه‌ لسه‌ر به‌ره‌ی ناوخۆیی ئێران.هه‌ربۆیه‌ ئه‌مریكا له‌یه‌ك كاتدا گه‌مارۆی ئابوری و جه‌نگی ده‌روونی و دارایی و به‌رزكردنه‌وه‌ی ته‌عریفه‌ی گومركی له‌سه‌ر كاڵا پیشه‌سازیه‌ گرنگه‌كانی توركیا و ئێران و پیلانگێڕی دژی نرخی لیره‌و تومه‌نی ئێرانی،وایانكردوه‌ كه‌ هه‌ردوو وڵات به‌شێوه‌یه‌كی مه‌ترسیدار بكه‌ونه‌ ژێر كاریگه‌ریه‌كانی ئه‌و سیاسه‌ته‌ی ئه‌مریكاوه‌ و خه‌توخاڵی تێكچوونی بار و دۆخی ئابوری روویكردۆته‌ ئێران و توركیا. له‌ ئێستادا ئێران نرخی دراوه‌كه‌ی به‌ڕێژه‌یه‌كی به‌رچاو دابه‌زیوه‌ كه‌ بۆ هه‌ر 100 دۆلارێك 1600000 تمه‌ن ده‌كات كه‌ له‌مێژووی تمه‌ندا ئه‌م نرخه‌ی به‌خۆوه‌ نه‌دیوه‌،ئابوری ئێران و گرانبوونی نرخه‌كانی كاڵاو پێداویستیه‌كان به‌ڕێژه‌یه‌ك به‌رزبونه‌وه‌ كه‌ كاری كردۆته‌ سه‌ر گوزه‌رانی ته‌واوی هاوڵاتیان و سێكته‌ره‌كانی ژیان و كار گه‌یشته‌ ئه‌وه‌ی رابه‌ری ئێران خامنه‌ئی دان بنێت به‌ خراپی دۆخی هاوڵاتیاندا.

هه‌موو ئه‌مانه‌ش له‌وه‌وه‌ سه‌ریانهه‌ڵدا كه‌ سه‌رۆك ترامپ رایگه‌یاند كه‌ ئه‌مریكا رێكه‌وتنه‌ ئه‌تۆمیه‌كه‌ی ساڵی 2015 وڵاتانی ((5+1 و ئێران))هه‌ڵده‌وه‌شێنێته‌وه‌ و به‌شێوه‌یه‌كی گونجاوتر  واژۆی ده‌كاته‌وه‌ و ئێرانیش به‌مه‌ رازی نه‌بوو.

له‌ئێستادا ئه‌مریكا له‌مانگی 5/2018 وه‌ چه‌ند رێوشوێنێكی ئابوری گرتۆته‌ به‌ر دژی ئێران و كاریگه‌ریه‌كانی ئه‌وه‌یان ده‌رخستوه‌ كه‌ ئێران ناتوانێت بۆ ماوه‌یه‌كی دوورودرێژ بتوانێت خۆڕابگرێت، ئه‌مریكا بڕیاریشداوه‌ له‌ 4/11دا گوژمه‌ی دووه‌می گه‌مارۆكانی بۆ سه‌ر ئێران ده‌ستپێبكات و به‌مه‌ش هێنده‌ی تر كاریگه‌ری و مه‌ترسیه‌كان زیاتر ده‌بێت بۆ سه‌ر ئێران و كۆمه‌ڵگای ئێرانی، خۆ ئه‌گه‌ر ئێران وه‌كو توركیای دراوسێی سازش و نه‌رمی نه‌نوێنێت و كڕنۆش نه‌بات بۆ ئه‌مریكا و به‌مه‌رجه‌كانی رازی نه‌بێت ئه‌وا زۆر نزیكه‌ كه‌ گۆڕانكاری گه‌وره‌  ته‌نانه‌ت رووخاندنی سیسته‌می حوكمڕانیه‌كه‌شی لێبكه‌وێته‌وه‌.

ئه‌مریكا له‌سه‌ر زاری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی مایك بۆمبیۆ رایگه‌یاند((كه‌چیتر ئێران ده‌ستكراوه‌ نابێت بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ژموونی خۆی بسه‌پێنێت له‌ ناوچه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا))و كۆمه‌ڵێك مه‌رجی داناوه‌ بۆ ئێران بۆ ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵیدا رێكبكه‌وێت و گه‌مارۆكانی له‌سه‌ر هه‌ڵبگرێت له‌وانه‌ش:

1. ئاشكراكردنی وورده‌كاری سه‌ربازی پێشووتری به‌رنامه‌ ئه‌تۆمیه‌كه‌ی بۆ ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تی وزه‌ی ئه‌تۆمی.

2. ڕاوه‌ستاندنی هه‌موو كاری پیتاندنی یۆڕانیۆم و به‌رهه‌منه‌هێنانی بلۆتۆنیۆمیش و داخستنی كارگه‌ی به‌رهه‌مهێنانی ئاوی قورسیش له‌((ئاراك)).

3. ڕێگه‌دانی بێ‌ مه‌رج به‌ پشكنه‌ره‌كانی ئاژانسی وزی نێوده‌وڵه‌تی بۆ چوونیان بۆ هه‌موو ئه‌و جێگایانه‌ی كه‌ به‌رنامه‌ی ئه‌تۆمی تیادا جێبه‌جێده‌كرێت له‌ ئێراندا.

4. راگراتنی رۆكێتی بالیستی و رۆكێتی هه‌ڵگری كڵاوه‌ی ئه‌تۆمی.

5. ئازادكردنی هاوڵاتیانی به‌ندكراوی ئه‌مریكی له‌ ئێران و وڵاتانی هاوپه‌یمانی ئه‌مریكا كه‌ له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه‌ گیراون.

6. راگرتنی پشتیوانی بۆ گروپه‌ تیرۆریستیه‌كان له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا له‌ناویشیاندا حیزبوڵای لوبنانی و بزوتنه‌وه‌ی جیهادی ئیسلامی.

7. رێزگرتن له‌سه‌روه‌ری حكومه‌تی عێراق و رێگه‌دان به‌ چه‌كداماڵینی میلیشیا شیعیه‌كان.

8. راگرتنی هاوكاریه‌كانی بۆ گروپی حوسیه‌كان له‌یه‌مه‌ن و چاره‌سه‌ری سیاسیانه‌ی كێشه‌ی یه‌مه‌ن.

9. كشانه‌وه‌ی هه‌موو هێزه‌كانی ئێران له‌ناو سوریادا.

10. راگرتنی هاوكاری بۆ تاڵیبان و تیرۆریسته‌كانی تر له‌ ئه‌فغانستان و ناوچه‌كه‌ و رێگه‌ نه‌دان به‌ قاعیده‌ بۆ مانه‌وه‌یان له‌ ئێران.

11. راگراتنی هاوكاری و پشتیوانی بۆ فه‌یله‌قی قودسی په‌یوه‌ست به‌ سوپای پاسدارانی ئێرانه‌وه‌ له‌ جیهاندا.

12. راگراتنی هه‌ڕه‌شه‌كانی بۆ دراوسێكانی و له‌ناویشیاندا هه‌ڕه‌شه‌ی له‌ناوبردنی ئیسڕائیل و رۆكیت گرتنه‌ سعودیه‌ و ئیمارات و هه‌ڕه‌شه‌كانی بۆ هاتوچۆی ئاوی جیهانی و هێرشه‌ تێكده‌رانه‌كانی.

به‌م شێوه‌یه‌ گه‌ر ئێران ئه‌م مه‌رجانه‌ جێبه‌جێبكات ئه‌وا ده‌بێته‌ وڵاتێكی بچوكی بێ‌ ده‌ست و په‌ل وپۆ و نفوزی خۆی له‌ده‌ستده‌دات له‌ناوچه‌كه‌دا و ده‌بێته‌ وڵاتێكی ده‌سته‌مۆی سیاسه‌ته‌كانی ئه‌مریكاو ،ئه‌گه‌ریش جێبه‌جێیان نه‌كات ئه‌وا ئه‌مریكا كۆمه‌ڵێك گه‌مارۆی ئابوری تری ئاماده‌كردوه‌ بۆ سه‌ر ئێران و بۆ سه‌ر هه‌موو ئه‌و وڵات و كۆمپانیایانه‌شی كه‌ مامه‌ڵه‌ی بازرگانی و نه‌وت و ئابوری له‌گه‌ڵ ئێراندا ده‌كه‌ن و به‌مه‌ش ئێران ده‌چێته‌ ژێر بارێكی سه‌ختی ئابوریه‌وه‌ و ناتوانێت بۆ ماوه‌یه‌كی دوورودرێژ خۆی رابگرێت و ته‌نها دوو رێگه‌ی له‌به‌رده‌مدایه‌ یان ته‌سلیمبون به‌ سیاست ومه‌رجه‌كانی ئه‌مریكا یانیش رووخاندن و له‌گۆڕنانی ده‌سه‌ڵات و سیسته‌می حوكمڕانیه‌كه‌ی كه‌هه‌ردووكیان وه‌كو ئه‌وه‌ وایه‌ كه‌ جامێك ژه‌هر بخواته‌وه‌ به‌ناچاری هه‌روه‌كو چۆن ئیمام خومه‌ینی ئه‌و پیاڵه‌ ژه‌هره‌ی خوارده‌وه‌ به‌ناچاری كه‌ بڕیاری شه‌ڕ راگرتنی دا له‌گه‌ڵ صدام حسێندا له‌ساڵی 1988دا.

جا ئه‌مریكا له‌ ئێستادا لیستێك گه‌مارۆی ئاماده‌كردوه‌ بۆ سه‌ر ئێران كه‌ له‌ 4/11/2018وه‌ جێبه‌جێیان ده‌كات و هه‌ر له‌ئێستاشه‌وه‌ گه‌وره‌ وڵاتانی ئه‌وروپا و  چین و كۆریای باشور و یابان و هندو ..گه‌لێكی تر،پابه‌ندبونی خۆیان راگه‌یاندوه‌ به‌و گه‌مارۆ و سزا ئابوریانه‌وه‌،بۆیه‌ ساڵی داهاتوو ساڵێكی پڕ قه‌یران و سه‌خت و دژوار ده‌بێت بۆ ئێران و ئێرانیه‌كان ئه‌گه‌ر سه‌رسه‌ختی بكات و بوه‌ستێته‌وه‌ به‌رامبه‌ر ئه‌مریكا و دواتر به‌ له‌ده‌ستدانی سه‌ری خۆی ته‌واو ده‌بێت هه‌روه‌كو رژێمه‌كه‌ی صدام حسێنی عێراق.

لیستی گه‌مارۆ نوێكانی ئه‌مریكا كه‌ له‌ماوه‌ی 3 مانگی داهاتوودا جێبه‌جێده‌كرێن بریتین له‌:

1.دانانی مه‌رج و كۆتوبه‌ند له‌سه‌ر فرۆشتنی دراوی ئه‌مریكی به‌ ئێران.

2.دانانی كۆتوبه‌ند له‌سه‌ر كڕینی ئاڵتون و كانزای به‌نرخ له‌ ئێران.

3.دانانی كۆتوبه‌ندی راسته‌وخۆ یان ناڕاسته‌وخۆ له‌سه‌ر كڕینی ئاسن و ئه‌له‌منیۆم.

4.دانانی كۆتوبه‌ند له‌سه‌ر وه‌به‌رهێنانی سه‌نه‌داتی ئێرانی.

5.دانانی كۆتوبه‌ند له‌سه‌ر گریبَه‌سته‌كان له‌گه‌ڵ كۆمپانیا پیشه‌سازیه‌كانی ئۆتۆمبێلی ئێرانی.

6.دانانی كۆتوبه‌ند له‌سه‌ر مامه‌ڵه‌ گه‌وره‌كان به‌ دراوی ئێرانی((ڕیاڵ)).

7.دانانی كۆتوبه‌ند به‌سه‌ر بواری كه‌رتی ئۆتۆمبێلی ئێرانیدا.

8.دانانی كۆتوبه‌ند به‌سه‌ر بازرگانی فه‌رش و كه‌لوپه‌لی خۆراكی ئێرانی.

9.هه‌روه‌ها هه‌ڵده‌ستێت به‌ كێشانه‌وه‌ی مۆڵه‌تی هه‌نارده‌كردن له‌ كۆمپانیاكانی بواری فڕۆكه‌وانی شارستانیه‌وه‌ و له‌ناویشیاندا كۆمپانیای بۆینگ و ئێرباص.

دوای 180 رۆژیش ئه‌م گوژمه‌ نوێیه‌ی سزاكانیش ده‌كه‌ونه‌ بواری جێبه‌جێكردنه‌وه‌:

1.گه‌مارۆكان په‌لده‌كێشن بۆ بواری  به‌نده‌ره‌كانی ئێران و پاپۆڕ و كارگه‌ی دروستكردنی پاپۆڕه‌كانیش.

2.سه‌پاندنی گه‌مارۆ بۆسه‌ر ئاڵوگۆڕی دارایی له‌نێوان ده‌زگا داراییه‌ بیانی و بانكی مه‌ركه‌زی ئێرانیدا.

3.سه‌پاندنی گه‌مارۆ به‌سه‌ر نوسراو و دڵنیایی و گێڕانه‌وه‌ی دڵنیایی.

4.سه‌پاندنی گه‌مارۆ بۆ سه‌ر مامه‌ڵه‌ په‌یوه‌سته‌كان به‌ چالاكیه‌ نه‌وتیه‌كانه‌وه‌.

له‌كۆتاییدا زۆر سه‌خته‌ كه‌ ئێران و رژێمه‌كه‌ی بتوانن مقاوه‌مه‌ت و به‌رگه‌ی ئه‌م هه‌موو گه‌مارۆیانه‌ بگرن و 80 ملیۆن كه‌س بتوانن ئیداره‌ به‌ده‌ن وگوزه‌رانیان بۆ دابین بكه‌ن  وبۆ ماوه‌یه‌كی دووردرێژ رازیان بكه‌ن كه‌ دژی ئه‌مریكا بجه‌نگن،چونكه‌ له‌ بنچینه‌دا هاوڵاتی و كۆمه‌ڵگای ئێرانی به‌ پێكهاته‌ جیاوازه‌كانیانه‌وه‌ ماوه‌ی  39 ساڵه‌ ناڕازین له‌م ده‌سه‌ڵاته‌و گه‌ره‌كیانه‌ به‌زووترین كات له‌كۆڵیان ببێته‌وه‌ و ده‌رگاو په‌نجه‌ره‌كانی ئێران وه‌كو زه‌مانی شای ئێران به‌سه‌ر هه‌موو دونیادا بكرێنه‌وه‌ و ئه‌وانیش وه‌كو دونیای پێشكه‌وتوو به‌ دیموكراسیه‌ت و ئازادیه‌ راسته‌قینه‌كان شاد ببن.بۆیه‌ گه‌ر رژێمی ئێرانی گه‌ره‌كێتی سه‌ری سه‌لامه‌ت بێت ده‌بێت به‌نه‌رمی و له‌سه‌رخۆیانه‌ بكه‌وێته‌ گفتوگۆوه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا و  بۆئه‌وه‌ی نه‌كه‌وێته‌ به‌ر قین و نه‌فرت وخه‌شم و لێدانی ئه‌مریكاوه‌ چونكه‌ ته‌نها ته‌قاندنی تۆپه‌كه‌ ماوه‌ ئه‌گینا ئێران له‌هه‌موو كات زیاتر ته‌نهاتره‌ و راسته‌وخۆ كه‌ۆتۆته‌ ناو چوارچێوه‌ی نیشانه‌گرتنه‌وه‌ی ئه‌مریكاوه‌ بۆ لێدان و رووخاندنیشی.ئه‌وه‌ش زه‌مان و ئاینده‌ بۆمان روونتر ده‌كه‌نه‌وه‌.

قـۆنـاغی

پــارتـی..

زاهیر شكور

تێپه‌ڕینی قۆناغه‌كان و ئاوابوونی سه‌ركرده‌كان...

قۆناغی پاشایه‌تی له‌ ساڵی 1921بۆ 1958، قۆناغه‌كه‌ به‌ داڕشتنی چوار چێوه‌ی ده‌وڵه‌ت ده‌ستی پێكرد.

قۆناغی عه‌بدولكه‌ریم قاسم له‌ 1958 بۆ1963، قۆناغێكی ئاڵۆز و ناجێگیر و ململانی توندی حیزبه‌كانی عێراق بوو و به‌رپابوونی شۆڕشی ئه‌یلول، به‌ ئینقلابی 1963 ی به‌عسێكان ئه‌و قۆناغه‌ش كۆتایی هات.

له‌ 1963وه‌ قۆناغێكی دیدكه‌ی ئاڵۆزی و كێشه‌كان و په‌ره‌سه‌ندنی شۆڕشی كوردو ئینشقاقی جولانه‌وه‌ی رزگاری كوردو كوده‌تا فاشیله‌كه‌ی عارف عبدولره‌زاق و كه‌وتنه‌ خواره‌وه‌ی عه‌بدولسه‌لام و به‌ كوده‌تاكه‌ی 1968ی به‌عسییه‌كان كۆتای هات.

له‌ 1968 بۆ 2003،  قۆناغێكی جۆراو جۆر و خوێناوی و سه‌قامگیری چوار ساڵی 11ی ئازار و گه‌شه‌كردنی پیشه‌سازی و كشتوكاڵ و خۆماڵیكردنی نه‌وت و هه‌ره‌سهێنانی شۆڕشی ئه‌یلول و هه‌شت ساڵ شه‌ڕی عێراق و ئێران و داگیركردنی كوێت و دامه‌زراندنی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان و خۆڕێكخستنه‌وه‌ی پارتی و شه‌ری ناوخۆی كوردستان و ئه‌نفال و به‌كارهێنانی چه‌كی كیمیاوی دژی كورد، روخاندنی گونده‌كانی كوردستان و كۆتایهاتنی شۆڕشی چه‌كداری له‌ كوردستان و راپه‌ڕین و دروستكردنی ناوچه‌ی ئارام بۆ كورد.

قۆناغی دوای به‌عس 2003،تا ئێستا، روخاندنی به‌عس له‌لایه‌ن ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانه‌كانی، ته‌نها كۆتایی و روخاندنی رژێمی به‌عس نه‌بوو، به‌ڵكو هه‌ره‌سهێنانی ده‌وڵه‌تی عێراق بوو، كورد رۆڵێكی گه‌وره‌ی بینی له‌ سه‌رله‌ نوێی بونیاتنانی ده‌وڵه‌تێكی نوێ و جیاواز له‌و ده‌وڵه‌ته‌ی سه‌دام له‌سه‌ر كورسی ده‌سه‌ڵاتبوو، كورد پێویستی به‌ یه‌كریزی بوو، دوو هێزه‌ سه‌ره‌كییه‌كه‌ی كوردستان توانیان جۆرێك له‌ یه‌كریزی دروستبكه‌ن و بۆ یه‌كه‌مجار كورد وه‌ك شه‌ریكێكی راسته‌قینه‌ی حوكمڕانی ده‌ركه‌وت و به‌شێكی زۆری له‌ مافه‌كانی له‌ ده‌ستوری هه‌میشه‌ی عێراق فه‌رزكرد، كورد له‌ به‌غدا به‌شێك بوو له‌ده‌سه‌ڵاتی عێراق و له‌ كوردستانیش خاوه‌ن هه‌رێمێكی فیدرالی بوو كه‌ زیاتر له‌ ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆیه‌وه‌ نزیك بوو، مام جه‌لال كاك نه‌وشیروان كاك مه‌سعود سێ سه‌ركرده‌ی دیاری قۆناغه‌كه‌ بوون و ئارامی و خۆشگوزه‌رانی خه‌ڵكی كوردستان له‌ ئاستێكی باشدابوو، ئه‌م حاڵه‌ته‌ زۆری نه‌خایاند كاك نه‌وشیروان جیابووه‌وه‌ ونیوه‌ی یه‌كێتی له‌گه‌ڵ خۆی برد، مام جه‌لال نه‌خۆش كه‌وت، له‌ به‌رانبه‌ردا ده‌رفه‌تێك باش بۆ پارتی ره‌خسا به‌ جۆرێكی تر خۆی رێكخاته‌وه‌ به‌ئاراسته‌ی ئه‌وه‌ی له‌ ماوه‌یه‌كی كه‌مدا هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ كوردستان له‌ گۆڕان ویه‌كێتی بباته‌وه‌،

یه‌كێتیش رۆژ له‌ دوای رۆژ ناوخۆی خۆی توشی قه‌یران له‌دوای قه‌یران هات، مام جه‌لال كۆچی دواییكرد، سه‌رلێشێواوی ریزه‌كانی یه‌كێتی له‌ به‌ر یه‌ك هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌، ریفراندۆم و16 ئوكتۆبه‌ر كه‌لێنێكی گه‌وره‌ی له‌ نێوان یه‌كێتی و پارتیدا دروستكرد، هه‌ڵبژاردنی 30 / 9  پارتی زۆرینه‌ی كورسییه‌كانی په‌ڕله‌مانی به‌ده‌ستهێنا، ئه‌مه‌ش خاڵی وه‌ر چه‌رخانه‌ له‌ حوكمڕانی كوردستان كه‌ پارتی چووه‌ سه‌ره‌تای قۆناغێكی نوێوه‌ و پێوایه‌ هه‌ڵبژاردنی داهاتوو قۆناغه‌كه‌ ده‌بێته‌ قۆناغی خۆی و ده‌توانێت به‌ ته‌نها حكومه‌ت پێكبهێنێت.. یه‌كێتیش ئه‌م قۆناغه‌ جێدێڵێت، به‌ده‌ركه‌وتنی پاڤڵ تاڵه‌بانی یه‌كێتی  دێت ده‌چێته‌ قۆناغێكی نوێوه‌، ئه‌م قۆناغه‌ی به‌ مردنیكی سیاسی و جه‌سته‌ی ئه‌و نوخبییه‌ی ماوه‌ی زیاتر له‌ سی ساڵه‌ جومگه‌ بنه‌ڕه‌تێكانی یه‌كێتی به‌ده‌ستیانه‌وه‌یه‌.

چه‌كی ئه‌تۆمی و شه‌ڕ و شێرپه‌نجه‌

د.مه‌دیحه‌ سۆفی

به‌شی یه‌كه‌م

له‌ رابوردووداو له‌ ئه‌مڕۆدا و بۆ هه‌میشه‌، ئابووری ده‌سه‌ڵاته‌، ئابووری هێزه‌، ئابووری ده‌سه‌ڵاتی سیاسیه‌ و ده‌سه‌ڵاتیش ئاراسته‌ ده‌كات، له‌سه‌ر ئاستی جیهانیشدا جه‌مسه‌ره‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌كان، ئه‌وانه‌ن كه‌ به‌و ده‌سه‌ڵاته‌ ئابووریه‌یان توانیویانه‌ زانست نه‌ك ته‌نها بۆ خزمه‌تی مرۆڤایه‌تی، به‌ڵكو بۆ سڕینه‌وه‌ی مرۆڤایه‌تیش قۆرخ بكه‌ن. له‌ ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تیشدا پێنج ده‌وڵه‌ت خاوه‌نی پێنج پێگه‌ی هه‌میشه‌یی و سه‌ره‌كین له‌و ئه‌نجومه‌نه‌دا، كه‌ هه‌ر پێنجیان به‌ فه‌ڕمی خاوه‌نی چه‌كی ئه‌تۆمین كه‌ بریتین له‌ ئه‌مریكا و روسیا و چین و به‌ڕیتانیا و فه‌ڕه‌نسا.

كاتێ كه‌ زانای ئه‌ڵمانی بواری كیمیا ( ئۆتۆ هان ) له‌ ساڵی 1938 دا، داهێنانه‌كه‌ی خۆی ئاشكرا كرد، به‌وه‌ی كه‌ ئه‌تۆم ده‌توانرێ له‌ت بكرێ و له‌و له‌تكردنه‌ی وزه‌یه‌كه‌ی زۆر به‌ڕه‌ڵڵا ده‌بێ، له‌و كاته‌وه‌ زانست چووه‌ ئاستێكی نوێی ئه‌م چه‌رخه‌وه‌، بگره‌ گرنگترین داهێنانی سه‌رده‌م بوو، كه‌ له‌لایه‌كه‌وه‌ بۆ به‌ده‌ستهێنانی وزه‌ی ئه‌تۆم و له‌ لایه‌كیتره‌وه‌ بۆ به‌ده‌ستهێنانی چه‌كی ئه‌تۆمی به‌كارهات، ئه‌م داهێنانه‌ په‌ره‌ی سه‌ند و تا له‌ساڵی ١٩٤٥ دا ئه‌مریكا بۆ خۆڕاده‌ستكردنی ژاپۆن، به‌ چه‌كی ئه‌تۆمی هه‌ردوو شاری هێرۆشیما و ناكازاكی بۆمباباران كرد و قوربانیه‌كی زۆری لێ كه‌وته‌وه‌ و تا ئێستاش ده‌ركه‌وته‌كانی له‌سه‌ر خه‌ڵكی ئه‌و ناوچه‌یه‌ ماوه‌ و هه‌ر ده‌مێنێ.

فریدێر ڤاگنه‌ر به‌رهه‌مهێنه‌ری فلمی ( تۆزی مردن   ( Deadly Dustه‌ كه‌ له‌ ساڵی ٢٠٠٧ دا له‌ كه‌ناڵه‌كانی تیڤی ئه‌ڵمانیاوه‌ په‌خشكرا، ئه‌م فیلمه‌ كاره‌ساته‌كانی پاش شه‌ڕی كه‌نداو له‌ عێڕاق و شه‌ڕی بۆسنیا و كۆسۆڤۆی له‌ ٩٣ خوله‌كدا كۆكردووه‌ته‌وه‌ و زۆر به‌ وردی باسی كاریگه‌ری  مادده‌ی یوڕانیۆم ده‌كات له‌سه‌ر ته‌ندروستی مرۆڤ، ئه‌و یوڕانیۆمه‌ پیتێنراوه‌ی كه‌ چه‌كی ئه‌تۆمی لێ پێكده‌هێنرێ  و له‌ شه‌ڕی كه‌نداو و ئه‌فغانستان و كۆسۆفۆدا به‌كارهاتووه‌ و  چ هۆكارێكی راسته‌وخۆی تووشبوون به‌ نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌یه‌ له‌و وڵاتانه‌دا، هه‌ر له‌و فیلمه‌ دۆكۆمێنتاریه‌دا ده‌بینین چۆن كامێراكه‌یان راسته‌وخۆ ده‌چێته‌ ئه‌و نه‌خۆشخانه‌یه‌ی تایبه‌ت به‌ مناڵانی تووش بوو به‌ شێرپه‌نجه‌یه‌ له‌ به‌سڕا و چۆن له‌گه‌ڵ نه‌خۆشه‌كاندا ده‌دوێ و چۆن ئه‌و مناڵه‌ له‌دایكبووه‌ ناكام و كه‌م ئه‌ندامانه‌ سه‌ردان ده‌كات، ته‌نانه‌ت ده‌چێته‌ سه‌ر گۆڕی ئه‌وانه‌ی به‌و هۆكاره‌ گیانیان له‌ده‌ستداوه‌، ئه‌م فیلمه‌ به‌ یه‌كێك له‌ باشترین فیلمه‌ دۆكۆمێنتاریه‌كانی ساڵ تۆماركرا و باس له‌و تاوانه‌ گه‌وره‌یه‌ ده‌كات كه‌ شه‌ڕ له‌ پاش خۆی به‌جێیده‌هێڵێت، شه‌ڕی مۆدێرن به‌ یاوه‌ری یوڕانیۆم.

شه‌ڕ خۆی له‌ خۆیدا دوژمنی مرۆڤ و مرۆڤایه‌تییه‌ به‌ڵام شه‌ڕی مۆدێرنی ئه‌مڕۆ به‌ چه‌كی ئه‌تۆمی شه‌ڕیكی ته‌واونه‌بووی نه‌بینراو و جینۆسایدێكی گشتی و هه‌مه‌چه‌شنه‌ی به‌رده‌وامی نه‌وه‌كانی داهاتووه‌، زیادبوونی رێژه‌ی نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ له‌ ته‌واوی ئه‌و ناوچانه‌ی ئه‌م جۆره‌ چه‌كه‌ی تیادا به‌كارهاتووه‌ واته‌ ئه‌و چه‌كانه‌ی له‌ پاشماوه‌كانی وزه‌ی ئه‌تۆمی دروستكراون كه‌ بریتییه‌ له‌ یوڕانیۆمی پیتێنراو (Uran-Munition (Depleted Uranium, DU) ) ، كورتكراوه‌كه‌ی به‌ DU ناوده‌برێت.

ئه‌و چه‌كانه‌ی له‌ ساڵی 1991 و له‌ ساڵی 2003 له‌ عێراقدا به‌كارهاتن ئه‌وانه‌ بوون كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رچاو ئه‌م جۆره‌ یورانیۆمه‌ی DU تیادا به‌كار هاتبوو وله‌كاتی ته‌قینه‌وه‌كانی ناوكی ئه‌و گولله‌و بۆمبانه‌ ئه‌و یوڕانیۆمه‌ ده‌بێته‌ گه‌ردی تۆزی یه‌كجار وورد و له‌گه‌ڵ هه‌ناسه‌داندا ده‌چێته‌ نێو سیه‌كان و خوێن و له‌ رێی خوێنه‌وه‌ به‌ره‌و هه‌موو كۆئه‌ندامه‌كانی دیكه‌ ده‌چێت به‌ره‌و گورچیله‌و مێشك و ناوپه‌نچك و كۆئه‌ندامی هه‌رس و كرۆمۆسۆمه‌كان ده‌شێوێنێ و وه‌كو نه‌خۆشی بۆماوه‌ زیان به‌ نه‌وه‌كانی داهاتووش ده‌گه‌یه‌نێت و مناڵی كه‌مئه‌ندام و شێواو دروست ده‌بن، له‌ سیفاته‌كانی ئه‌م توخمه‌:

یوڕانیۆم توخمێكه‌ له‌ ئاودا ده‌توێته‌وه‌

له‌ رووی سیفاته‌ كیمیاویه‌وه‌ زۆر ژه‌هراوییه‌.

توخمیكی تیشكده‌ره‌وه‌یه‌.

له‌ شه‌ڕی عیرَِاق و كۆسۆڤۆ وئه‌فغانستان و بۆسنیادا هه‌زاره‌ها ته‌ن له‌م چه‌كانه‌ به‌كارهاتوون، له‌ گه‌ڵ ته‌قینه‌وه‌ی ئه‌م چه‌كانه‌دا ئه‌و یوڕانیۆمه‌ له‌ شێوه‌ی تۆز له‌ نێو هه‌وادا بڵاوبووه‌ته‌وه‌ و تێكه‌ڵ به‌ ئاوی خواردنه‌وه‌ و خۆڵ و ژینگه‌ی ئه‌و ناوچانه‌ بووه‌و هه‌ر له‌ رێی هه‌واوه‌ به‌ره‌و ناوچه‌كانی ده‌وروپشت گوێزراوه‌ته‌وه‌. ئه‌م گه‌ردیله‌ی یۆرانیۆمه‌ ده‌گه‌نه‌ هه‌موو كۆئه‌ندامه‌كانی له‌ش و بۆ نمونه‌:

به‌ هۆی سیفاتی تیشكدانه‌وه‌ی و بڕینی پلاسێنتاو ئاودیوبوونی ئه‌و تیشكانه‌ ده‌گاته‌ خانه‌كانی كۆڕپه‌ڵه‌ی نێو سكی دایك پێش له‌دایكبوون و ده‌بێته‌ هۆی تێكشكانی كرۆمۆسۆمه‌كانی ئه‌و كۆرپه‌یه‌ و پاشان ده‌بێته‌ هۆی له‌دایكبوونی كۆرپه‌یه‌كی ناته‌واو بۆ نمونه‌: كۆرپه‌یه‌ك كیسی ئاوی له‌سه‌ردا بێت یا به‌شێكی مێشكی نه‌بێت، یا به‌بێ چاو له‌دایك ده‌بێت، یا بڕبڕه‌ی پشتی كراوه‌یه‌ و به‌شیكی زۆریشیان پاش له‌دایكبوون تووشی نه‌خۆشی لیۆكیمی ده‌بن (شێرپه‌نجه‌ی خوێن) و ده‌مرن.

له‌ڕێی خوێنه‌وه‌ ده‌گه‌نه‌ مێشك و خانه‌كانی كۆئه‌ندامی  ده‌مار له‌ ناومێشك و تێكدانی كاری ئه‌و كۆئه‌ندامانه‌ بۆ نمونه‌ زۆربه‌ی ئه‌و سه‌ربازانه‌ی له‌و شه‌رانه‌دا به‌شدار بوون تووشی له‌بیرچوونه‌وه‌و خوێنبه‌ربوونی مێشك بوون.

ئه‌و یۆڕانیۆمه‌ ده‌گاته‌ نێو مۆخی ئێسقان و زیان به‌ خڕۆكه‌سوره‌كان ده‌گه‌یه‌نێت و ده‌بێته‌ هۆی تووشبوون به‌ شێرپه‌نجه‌ی خوێن ( لیۆكیمیا).

له‌پاش ئه‌و دووشه‌ڕه‌ی له‌ عێڕاقدا روویاندا له‌ ساڵی 1991 و 3003 زیادبوونێكی به‌رچاو له‌ تووشبوون به‌ نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ سه‌لمێنراوه‌ ، ئێستاش به‌ تایبه‌ت له‌ خوارووی عیڕاق نه‌خۆشخانه‌ی تایبه‌ت به‌و مناڵه‌ ناكامه‌ تازه‌ له‌دایكبووانه‌ كراونه‌ته‌وه‌، كه‌ باوكی زۆربه‌ی ئه‌و مناڵانه‌ له‌و شه‌ڕانه‌دا سه‌رباز بوونه‌و ئه‌و تیشك و ژه‌هره‌ی ئه‌و یوڕانیۆمه‌یان وه‌رگرتووه‌و له‌ڕێی بۆماوه‌وه‌ گوێزراوه‌ته‌وه‌ بۆ مناڵه‌كه‌. به‌ پێی دوا زانیاری له‌مباره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێ: تا ساڵی 1990 له‌ به‌سڕه‌ له‌ 12000 مناڵی له‌دایكبوو له‌ ماوه‌ی دوو هه‌فته‌دا، یه‌ك مناڵی ناكام له‌دایك ده‌بوو، ئێستا له‌ هه‌مان ژماره‌دا رۆژانه‌ زیاتر له‌ مناڵێكی ناكام و ناته‌واو له‌دایك ده‌بێت.

له‌ به‌شێكی ئه‌و فیلمه‌ دۆكۆمێنتاریه‌دا باس له‌وه‌ ده‌كات كه‌ به‌كارهێنانی ئه‌و چه‌كانه‌ هه‌ر زیان به‌و ناوچانه‌ ناگه‌یه‌نێت كه‌ شه‌ڕه‌كه‌ی تیادا روده‌دات به‌ڵكو ئه‌و گه‌ردیله‌ یه‌كجار بچوكانه‌ی ئه‌و یوڕانیۆمه‌ پیتێنراوه‌، به‌ هه‌وادا به‌ره‌و ناوچه‌كانی ده‌وروبه‌ر ده‌ڕوات و ته‌نانه‌ت بوونی گه‌ردیله‌كانی یوڕانیۆم له‌ كوردستانیش له‌ چه‌ند شوێنێك پشكنینی بۆ كراوه‌ سه‌لمێنراوه‌ و بۆ نمونه‌ له‌ كۆئه‌ندامی هه‌ناسه‌دانی ئاژه‌ڵدا، بۆیه‌ زیادبوونی نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ به‌ به‌ڵگه‌وه‌ په‌یوه‌ندییه‌كی راسته‌وخۆی به‌ شه‌ڕ و به‌كارهێنانی چه‌كی ئه‌تۆمییه‌وه‌ هه‌یه‌.

سه‌رچاوه‌كان:

1. Eva-Maria Hobiger, 10 Jahre nach dem Golfkrieg, Irak im Februar 2001

.2. Spiegel ONLINE: Uranmunition – Tödlicher Staub , 13.01.2001   

3.Uranmunition im Irak: Das strahlende Vermächtnis der Alliierten, von Markus           

Becker am 16.12.2003

4. Uranbomben: Die verheimlichte Massenvernichtungswaffe ,von Frieder Wagner

كه‌ركوك كارگه‌ یان كانگا؟

هه‌ژار سه‌لمان

ساڵێك زیاتره‌ پارتی كه‌ركوكی جێهێشتووه‌و بۆ رێگرتن له‌ دانانی پارێزگارێكی كوردیش ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكه‌ی ئیفلیج كردووه‌.

سه‌ره‌تا ئه‌و حیزبه‌ وای به‌ قاعیده‌ی جه‌ماوه‌ری خۆی و گه‌لی كورد ده‌وت كه‌ كه‌ركوك شارێكی داگیراوه‌و ناگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ بن ده‌ستی داگیركه‌ران، به‌ڵام ئه‌و بیانووه‌ رۆژ به‌ رۆژ پووچ ده‌بێته‌وه‌، به‌وه‌ی ئه‌و حیزبه‌ بۆ زۆربه‌ی ئه‌و ناوچانه‌ گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ كه‌ حه‌شدی شه‌عبی حوكمی ده‌كات، هه‌مووشمان ئاگاداری شه‌ڕه‌كانین بۆ به‌ده‌ستهێنانی پۆسته‌ باڵاكانی حكومه‌ته‌ داگیركه‌ره‌كه‌ی به‌غدا!

له‌ دوا پێشهاتیشدا ئه‌و حیزبه‌ بڕیاری گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆ موسڵ داوه‌و به‌ شێوه‌یه‌كی تاكه‌ كه‌سیش هێدی هێدی به‌رپرسه‌كانی له‌ ژێر پاساوی جیاجیادا بۆ كه‌ركوك ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌.

له‌ راستیدا پارتی كه‌ له‌ دێر زه‌مانه‌وه‌ دروشمی كه‌ركوك دڵی كوردستانه‌ی هه‌ڵگرتووه‌، به‌ڵام كرده‌وه‌ پێچه‌وانه‌كانی ئه‌و دروشمه‌  له‌سه‌ر ئه‌رزی واقیع وای كردووه‌ نه‌توانێ سۆزی خه‌ڵكی ئه‌و شاره‌ بۆ لای خۆی رابكێشێت و له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كاندا وه‌كو ده‌ستكه‌وتی حیزبی خۆی بیچنێته‌وه‌، هه‌ر ئه‌مه‌ش وای كردووه‌و ئه‌و حیزبه‌ له‌ به‌رانبه‌ر كه‌ركوك نا ئومێد بێت و به‌ته‌نگی ئه‌وه‌وه‌ نه‌یه‌ت كه‌ركوك چی لێ دێ، چونكه‌ سوودی بۆ پێگه‌ی ئه‌و حیزبه‌ نییه‌، به‌تایبه‌تی له‌دوای ئه‌وه‌ی كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كانی ئه‌و شاره‌ی له‌ چه‌نگ ده‌رچوو ئیتر وه‌كو زه‌ویه‌كی سوتاو سه‌ری كه‌ركوك ده‌كات.

ئه‌مه‌ش ئه‌مانگه‌یه‌نێته‌ ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی ئه‌و حیزبه‌ دروشمه‌ راسته‌قینه‌كه‌ی سه‌باره‌ت به‌ كه‌ركوك، كه‌ركوك كانگای دڵی كوردستان نه‌بێت به‌ڵكو كارگه‌یه‌كی به‌رهه‌مهێنانی پاره‌و پول بێت بۆیه‌ كه‌ كارگه‌كه‌ له‌ كار كه‌وت ئه‌ویش خستییه‌ مه‌زانێكی دۆڕاوه‌وه‌.

من پێمسه‌یره‌ تا ئێستا هه‌زاران هاوڵاتی شاری كه‌ركوك به‌ فه‌رمانی ئه‌و حیزبه‌ ساڵێكه‌ له‌ ئاواره‌ییدا ده‌ژین و له‌ بچوكترین مافی هاوڵاتی بوون بێ به‌شن، بۆچی داوای جێبه‌جێكردنی به‌ڵێنه‌كان له‌ حیزبه‌كه‌یان ناكه‌ن كه‌ ده‌یوت به‌ شكۆو ئاڵای كوردستانه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌، كه‌چی ئێستا به‌ بێ به‌دنگی به‌رپه‌رسه‌كانی بۆ پاراستنی به‌رژوه‌ندییه‌كانی خۆی ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ كه‌ركوك، خه‌ڵكه‌ ئاواره‌كه‌ش هه‌ر له‌ مه‌نفایه‌كی ئیختیاریدا رۆژ ده‌ژمێرن و هیچ ئاسۆیه‌كیان له‌به‌رده‌م روون نییه‌...

‌ 54 جار بینراوه‌
03/11/2018
Print Friendly and PDF
بابەتەکانی تری نوسەر
هیچ داتایه‌ک به‌رده‌ست نیه‌ .
Telerik
راپرسی
کێ بەرپرسە لەم دۆخەی ئێستای کوردستان؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved