وتار
روسیا لە رۆڵی كۆمبارسەوە بۆ پاڵەوان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا!!!

نەوزادی موهەندیس

ڕوسیا وەك میراتگری یەكێتی سۆڤیەتی هەڵوەشاوە لەساڵی(1991)ـوە  رۆڵ و كاریگەری خۆی بۆ دەیەیە ساڵ و زیاتریش لەهەموو دونیادا و بەتایبەتیش لەناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا وەك زلهێزێك و جەمسەرێكی ململانێ جیهانییەكە لەدەستداوە و خۆشی بچوك و گۆشەگیركەوتووە و هاوپەیمان و دۆستەكانیشی بێئومێد و دەستخەڕۆخستووە..
گەر بە مێژووی یەكێتی سۆڤیەتی جاران و روسیای ئێستاشدا بڕوانین، ئەوا هەمیشە دووڕوویی لە بەڵێن و وازهێنان و بەجێهێشتنی هاوپەیمان و دۆستەكانیان لەنیوەی رێگادا پیشەی هەمیشەیی و سیاسەتی حیزبی شیوعی سۆڤیەتی و حكومەتی كرملین بووە بۆ وڵات و حكومەت و تەنانەت حیزبە شیوعیەكانی ئەو وڵاتانەش.
ئەوەتا كاتێك شۆڕشی ئۆكتۆبەر بەڕابەرایەتی حیزبی شیوعی سۆڤیەتی سەركەوت لەگەرمەی جەنگی جیهانی یەكەمدا، راستەوخۆ لەو جەنگە كشایەوە و كەلێنێكی گەورەی خستە ناو هاوكێشە سیاسی و سەربازییەكانەوەو ئیدی لێرەوە رۆڵ و كاریگەری یەكێتی سۆڤیەتی روو لە بچووكبوونەوە و گۆشەگیری كرد.
لە جەنگی جیهانی دووەمیشدا یەكێتی سۆڤیەت رووبەڕووی داگیركردنی ئەڵمانیەكان بووەوە و كارەساتی بەناوبانگی ستالینگرادی لێكەوتەوە و هێندەی نەمابوو مۆسكۆی پایتەختیش بگیرێت و لە ئەنجامیشدا یەكێتی سۆڤیەت  تەنها توانی چەند وڵاتێكی ئەوروپای رۆژهەڵاتی بخاتە ژێر ركێف و خولگەی خۆیەوەو  ژمارەیەك حیزبی شیوعی لە دونیادا دروست بكات كە زۆرینەیان نەیانتوانیوە بگەنە دەسەڵات و هەمیشە یەكێتی سۆڤیەت بەبەكارهێنانی سیاسەتی توندوتیژی و تواندنەوەی نەتەوە و ئاینەكان  و پشتیوانیكردنی لە هێز و حكومەتە تاكڕەوەكان لەدونیادا گەشەی بە سیاسەت و رۆڵی خۆی داوە، بەڵام هەمیشە زۆرینەی جەماوەر و كۆمەڵگای لەدەستداوە.
لە سەردەمی جەنگی ساردیشدا كە لەدوای جەنگی جیهانی دووەمەوە و لەساڵی( 1952)ـوە دەستیپێكردووەو تا ساڵی( 1991) بەردەوام بووە لە نێوان بلۆكی سۆسیالیستی رۆژهەڵات و سەرمایەداری رۆژئاوادا بەڕابەرایەتی ئەمریكا، هێواش هێواش رۆڵ و كاریگەری روسیا بەرەو قەتیسبوون و بچووكبوونەوە دەچوو تا لەكۆتاییدا و لەئەنجامی سیاسەتی هەڵەی داخراو ونەبوونی دیموكراسی و ئازادییەكان و بەكارهێنانی سیاسەتی ئاگر و ئاسن لەناوخۆی خۆی و لەو وڵاتانەشی كەپێڕەوی بەناو سۆسیالیستیان كردووە..
ئەوەی گرنگە لێرەدا پرسیاری لەبارەوە بكرێت، ئەوەیە ئەرێ‌ رۆڵی روسیا لە ئێستادا لەناوچەی رۆژهەڵاتی ناویندا چیە؟ ئایا وەك لەڕابردوودا دەبێت یان لە ئایندەدا كاریگەرتر و ئەكتیڤتر دەبێت؟ ئایا رۆڵی لە كۆمبارسەوە دەبێتە پاڵەوانی سەر شانۆی ناوچەكە و دونیاش؟ ئایا دەتوانێت رووبەڕووی سیاسەت و ململانێكانی ئەمریكا و رۆژئاوا ببێتەوە؟ ئایا دەتوانێت ببێتەوە بە جەمسەرێكی گرنگ و كاریگەری دونیا و جارێكی تر دونیا دابەش بكاتەوە؟ یان هەر بە گۆشەگیری دەمێنێتەوە و جارێكی تریش دۆست و هاوپەیمانەكانی دەستخەڕۆ دەكاتەوە؟ ئەمەو دەیان پرسیاری تر.
ئاشكرایە سۆڤیەت و روسیاش هەمیشە رۆڵی  لاوەكیان هەبووە لەناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستداو هیچ كات پێگە و مۆڵگەیەكی چەسپاو و جێگیر و بەهێزیان نەبووە لەهیچ وڵاتێكی ناوچەكەدا كە هەمیشەش و بەدرێژایی مێژووش هەوڵیداوە بگاتە ئاوە گەرمەكان و سەرچاوەكانی نەوت و گازی سروشتی ناوچەكە، بەڵام تائێستاش نەیتوانیوە لەبەرامبەر هێز و هەژموونی ئەمریكاو پێشتریش ئینگلیز و فەڕەنسیەكاندا خۆڕابگرێت و جێ پێی خۆی بكاتەوە، رۆڵ و بوونی سیاسی و سەربازی روسیا و سۆڤیەتیش لەم ناوچەیەدا تەنها لەشێوە هاوكاری جاسوسی و راوێژكاری سەربازی و شارەزادا بووە ئەویش بەنیوە ناچڵی و تاسەر نەبووە، نمونەش پەیوەندی و هاوكارییە كاتییەكانی بۆ میسری عەبدول ناسر و سوریا لەڕابردوو ئێستاشدا و ئێران و عێراق و یەمەنی سۆسیالیستی و ..هتد.
سۆڤیەت و روسیا تەنها بۆ پاراستنی بەرژەوەندیەكانی خۆیان و ناو وناوبانگیان هەندێ‌ جار هاتونەتە سەر خەت بۆ پشتیوانی دەربڕین بە دەركردنی بەیاننامە و هەڕەشەی بێناوەڕۆك، ئەگینا بەكردار لەم ناوچەیەدا پارێزگاری تەنانەت لە حیزبە شیوعیەكانی سەربەخۆشیدا نەكردووە ئەوەتا لەكاتی سەركوتكردنی شیوعیەكانی عێراق لەسەردەمی قاسمی شەستەكانی سەدەی رابردوودا بێدەنگ و تەنانەت بەزۆر  و هەڕەشە لە شیوعیەكان كە دژی قاسم نەبنەوە.. هیچ كات روسیا خاوەنی دەستپێشخەری و هاوپەیمانی ستراتیژی نەبووە بەشێوەی حیلفی بەغداد و سەنتۆ و سەعدئاباد كە لەنێوان وڵاتانی ناوچەكە و ئەمریكادا رێكخرابوون.
هەمیشە سۆڤیەت و روسیا خاوەنی بەڵێنی تاسەر نەبوون بۆ گەلان و شۆڕش و راپەڕینە جەماوەرییەكانی ئەم ناوچەیە لە پشتیوانی و پشتگیریكردنیاندا بۆ رووخاندنی رژێمە تاكڕەوەكان و پێكەوەنانی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان، ئەوەتا هەڵوێستی سۆڤیەت و روسیاش لەبەرامبەر مەسەلەی كورددا هەر لە جەنگی یەكەمی جیهانیەوە تا جەنگی سارد و بە ئێستاشەوە ئەوەندەی ئەمریكا و رۆژئاوا پشتیوانی مەسەلەی كورد و كوردستان بوونە نیوهێندە روسیا و سۆڤیەت رۆڵیان نەبووە، زەقترین نمونەش بەجێهێشتن و بڕینی پشتیوانی و هاوكاریان بوو لە كۆماری كوردستان و قازی محەمەد لەساڵی( 1946)ـدا و لەسەردەمی شۆڕشی ئەیلولیشدا و لەساڵی( 1972)ـدا هاوپەیمانێتی دۆستایەتی و هاوكاری لەگەڵ عێراقدا واژۆكردو لە شۆڕشی نوێی گەلەكەشماندا باشترین دۆستی رژێمەكەی بەعسی سەدامی بوو دژ بە مەسەلەی كورد و كوردستان لە باكوری  كوردستانیشدا هیچ كات دۆستی تاسەری پەكەكە نەبووەو تەنانەت نەیتوانی تەنها عەبدوڵا ئۆجەلان لەو روسیا گەورەیەدا جێگە بكاتەوەو بیپارێزێت و لە ئێستاشدا بچوكترین هاوكاری كوردانی رۆژئاوا ناكات و بەپێچەوانەوە تائێستا تاكە وڵاتی دونیایە جگە لە ئێران پشتیوانی رژێمەكەی بەشار ئەسەد دەكات و گەرەكیشێتی بمێنێتەوە، لە رۆژهەڵاتی كوردستانیشدا تازە بەتازە پشتیوانی سیاسی و سەربازی و ئەتۆمی ئێران و ئاخوندەكان و رژێمی ئیسلامی دەكات  دژ بە كورد و وڵاتانی عەرەبی كەنداو .
هەموو ئەم هەڵوێستانەی سۆڤیەت و روسیا وایانكردووە كە گەلان و كۆمەڵگاكان و حكومەتەكانی ناوچەكە هیچ كات روسیا بە پشتیوانیەكی تاسەرو دڵسۆزی خۆیان نەزانن و هەربۆیەش بەناچاری ملكەچی سیاسەتەكانی رۆژئاوا بوون و رۆژئاواش بۆ بەرژوەندیەكانی خۆی و پاراستنی ئیسرائیل و سەرچاوەكانی نەوت و گازی سروشتی ناوچەكە  لەهەموو تەنگانەكاندا رۆڵ و كاریگەری و بوونی هەبووە لەسەر زەمین و هەموو ئەو هێز و وڵاتانەی پاراستووە كە لەخولگەی خۆیدا بوون و بەڕووكەشیش بێت هەمیشە پشتیوانی هێزە دیموكراسی و عیلمانییەكان  و راپەڕینە جەماوەرییەكان بووە و زیندووترین نمونەش بەهاری عەرەبی ناوچەكە بوو كە تەنها روسیا دژایەتی دەكردن و ئەنجامیش گەلێك لەو راپەڕینانە سەركەوتنیان وەدەستهێناوە.
ئەوەی جێگەی سەرنجە كە لە ئێستادا روسیا هەوڵدەدات كە هاوپەیمانی سیاسی و سەربازی نوێ‌ لەناوچەكەدا پێك بهێنێت لەگەڵ ئێران و سوریا و عێراقدا، بۆ پشتگیری و مانەوەی رژێمی تاكڕە و تیرۆریستی بەشار ئەسەد، ئەوەتا روسیا دوێنێ‌ 30/9/2015 لەلایەن دۆمای روسیاوە پڕۆژە یاسایەكیان پەسەند كردووە كە رێگە بەناردنە دەرەوە و بەكارهێنانی هێزی سەربازی دەدات لەدەرەوەی روسیادا كە ئەمە پێشهاتێكی نوێیە و نیەت و نیازێكی شاراوە و گەورەی لە پشتەوەیە بۆ پشتیوانیكردی رژێمەكەی سوریا كە هەموو رۆژئاوا و ئەوروپا و عەرەبەكانیش دژایەتی دەكەن.
ڕوسیا وا خۆی نیشاندەدات كە پشتیوانی گەلانی ناوچەكەو دژ بە ململانێكانی ئەمریكاو رۆژئاوایە و گەرەكێتی لەم رێگەیەوە جێ پێی خۆی قایم بكات و بتوانێت لەو رۆڵی نێگەتیف و كزۆڵ و قەتیسەی جارانی دەربچێت و لە ریزی كۆمبارس ودواوە بێتە سەر شانۆ و ریزی پێشەوەی ئەكتەر و كاراكتەرەكان و بتوانێت ئەوەی لە رابردوودا لەدەستی داوە بیگێڕێتەوە، بەڵام بەدڵنیاییش ئەو كارەی بۆ ناچێتە سەر، چونكە روسیا لە رووی سیاسی و سەربازی و تەكنەلۆژیەوە زۆر لە ئەمریكا لەدواترە و لە پێگەیەكدا نیە بتوانێت ببێتە جێگرەوەی ئەمریكا لە ناوچەكەدا و ئێرانیش گەرچی لە ئێستادا و بۆ ئایندەش بۆتە هێزێك كە توانیویەتی تاڕادەیەك هەژموون و نفوزی خۆی بسەپێنێتە سەر ژمارەیەك وڵاتان و حكومەتەكانی ناوچەكە لە عێراق و یەمەن و بەحرەین و سوریا و لوبنان و فەلەستین و ..هتد. بەڵام بەدڵنیایی هەموو سیاسەتەكانی ئەمریكا و رۆژئاوا و ئیسرائیلیش بۆ بچووكردنەوە و هەڵوەشاندنەوەی ئێرانە و پەكخستنی توانا سەربازی و ئەتۆمیەكەیەتی ، هەرچی عێراق و سوریاشن بۆخۆیان لە دۆخی شڵەژاو و هەڵوەشاندنەوەو نەماندان، بۆیە گرەوەكەی روسیا لەسەر (( ئەسپی تۆپیوە))ـو لە زەمان و زەمینەیەكی گونجاودا نین، كە هیچ نیاز و ئومێدیك نیە پێیان و ناشتوانن خۆیان رابگرن لەبەردەم هەژموون و گۆڕانكارییەكانی ناوچەكەدا.
 راستە ئەمریكا لەساڵی 1991وە بۆتە تاكە جەمسەر و رابەری بێڕكابەری هەموو دونیا و توانیویەتی نەزمێكی نوێی جیهانی پێكەوە بنێت و سوود لە تەكنەلۆژیای نوێ‌ وەربگرێت و جیهان بكاتە گوندێكی بچوك وتێكچڕژاو و بۆتە تاكە جەمسەری ململانێكان  و لەهەموو رووەكانی سیاسی و ئابوری و سەربازی و تەكنەلۆژیاوە بۆتە پێشەنگ و باڵادەستی هەموو دونیا، بەڵام ئەمەش رێگر نەبووە لەبەردەم سەرهەڵدانی چەندین قەیران و كێشە لە دونیادا  لە ئەنجامی سیاسەتی هەڵەو تاكتیكی سەرنەگرتووی ئەمریكاوە و لەسەروشیانەوە  دیاردەی قێزەونی تیرۆر و تیرۆریستانە  كە دونیای دابەشكردۆتە سەر دووبەرە و بۆتە هەڕەشەیەكی جدی بۆ بەرژەوەندیەكانی ئەمریكا و رۆژئاواو سەرتاسەری جیهان، هەربۆیە كێشەو و قەیران و ململانێكان بەجۆرێك گەورەو ترسناك بوون كە بەتەنها ئەمریكا ناتوانێت چارەسەر و كۆنتڕۆڵیان بكات و لە ئێستادا دونیای تاك جەمسەری ئەمریكا كاڵ بۆتەوە و تاڕادەیەك فرە جەمسەری یابان و ئەڵمانیاو فەڕەنسا و روسیاش تۆخبونەتەوە..
 هەربۆیە لەم نێوەندەدا بۆشاییەك لەناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و دونیاشدا دروستبووە و روسیاش گەرەكێتی بەهەر نرخێك بووە رۆڵ و كاریگەری هەبێت و چەندی بتوانێت هەیمەنەو هەژموون و نفوزی خۆی گەشە پێبدات و وەك كۆتایی جەنگە جیهانییەكان هەندێ‌ دەستكەوتی بچووكی دەستبكەوێت..بەڵام وەك دەڵێن ئەمڕۆ ئاوێنەی رابردووە، بۆیە خەوبینین و ئومێد هەڵچنینی زۆر لەسەر رۆڵی روسیای ئایندە لەناوچەكەدا كارێكی ژیرانە نابێت و دەبێت هەمیشە بیر لە دەستخەڕۆكردن و پشتتێكردنی روسیا ئامادەگی هەبێت لەپلان و بەرنامە و هاوپەیمانیەكاندا.
 بەتایبەتیش بۆ كورد و مەسەلەكەی لەناوچەكەدا نابێت سەركردایەتی سیاسی كورد ستراتیژی خۆی بكاتە قوربانی تاكتیكەكانی و كارێكی هەڵە نەكات بە گۆڕینەوەی پشتیوانی و دۆستایەتی ئەمریكا و رۆژئاوا بۆ كورد بە پشتیوانی و بەڵێنەكانی روسیاوئێران، بۆ ئەوەی جارێكی تر مێژووی كۆماری مهاباد و شۆڕشەكانی ئەیلول و شۆڕشی نوێ‌ و شۆڕشەكانی باكوریش دووبارە نەبنەوە بەدەستخەڕۆكردنی سۆڤیەت و روسیەكان و پشت تێكردنیان لە نیوەی رێگادا.





‌ 8428 جار بینراوه‌
10/10/2015
Print Friendly and PDF
بابەتەکانی تری نوسەر
Telerik
راپرسی
پێت وایە دۆخی ئێستای كوردستان بەچی چارەسەر ئەبێت؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved