»  پەڕەموچ
باشور و قۆناغی دادایزم (هونەری قۆڕ)
شێركۆ مەحوی


هونەری قۆڕ، ئەوەی كە پێی دەگوترێت دادایزم، پڕۆژەیەكە لە پڕۆژەكانی داگیركەر، دەكرێت دیزاینەری ئەم پڕۆژەیە داگیركەران بن، بەڵام كارەكتەر، یان ئەوەی كە خودی پڕۆژەی داگیركەر پراكتیزە دەكات، ئەوانەن كە بە ناوی هونەرەوە بازرگانی دەكەن، یاخود كۆمەڵگا بەو ئاراستەیەدا دەبەن كە مەرامێكی سیاسی و قڕكردنێكی كلتوری و ئاسمیلەكردنێكی ناسنامەیی لە پشتەوەیە، ئەو دەستە دەرەكی و ناوخۆییانەی لە باشووردا ڕۆڵ دەگێڕن بۆ بەكارهێنانی هونەر و دزینی واتا جەوهەرییەكەی، دەستانێكی ئاشكرا و ڕوونن.
هونەر بە هەموو بوارەكانیەوە، واتا (مۆزیك _ تابلۆكێش _ شانۆ _ شیعر ....هتد تەنانەت وەرزشیش، لەبەردەم هەڕەشەیەكی گەورە خۆیان دەبیننەوە، لە ئێستادا ماشەن بە دەست كۆمەڵێك خاوەن پڕۆژەی ترسناك، كە ئەمانە دەرەكی و ناوخۆیین، لە كاتێكدا كە بە درێژایی مێژوو و لە زۆر شوێندا هونەر بە مانا گشتیەكەی، داینەمۆی گۆڕانكاری و بزوێنەری شۆڕش و گۆڕانكارییە مەزنەكان بووە و هەمیشە ئەو گەوهەرە بە نرخە بووە كە كۆمەڵگای بەرەو (باشتر) ئاراستە كردووە، بە مانایەكی زۆر سادە، ئەركی هونەر ئاراستەكردنە (باشتر)
ئێمە لە مێژووی ناوچەكە كەسایەتی گەورەمان هەیە كە بە هونەرەكەیان كۆمەڵگایان ئاراستە كرد و هەمیشە نموونەی زیندوون، (سەید خەلیل عالی نەژاد) یەكێك بوو لەو كەسایەتیانە، (سەید خەلیل) دوو ئامانجی زۆر گەورەی هەبوو:
1_ لە ڕێگای هونەرەوە پەیامی خۆی گەیاند، هاوفكرەكانی خۆی ڕێكخست، بوو بە ئومێدی هەموو كوردانی یارسان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران و ناوچەكە.
2_ شكاندنی ئەو پڕۆژەیەی كە پێی دەگوترێت دادایزم، یان هونەری قۆڕ، هونەری سوك و بێ واتا.
ئەگینا (سەید خەلیل عالی نەژاد) بۆچی تیرۆر كرا؟ 
سەید خەلیل بۆچی هەڕەشەبوو بۆ دەوڵەتێكی وەكو ئێران؟
 مانەوەی سەید خەلیل و كار كردنی سەید خەلیل بەو ڕیتمە ئەنجامەكەی چی بوو؟ 
وە كۆمەڵگای كوردی لە ڕووی فكر و هونەرەوە ئەگەیشت بە كوێ؟ لە سۆنگەی ئەو شێوازە هونەرەی كە لە لایەن ئەو كەسایەتیە گرنگەوە بەڕێوە دەچوو؟
هونەرمەندێكی تری بە ناوی (حەمید حەمیدی) ئەویش بە هەمان شێوە تیرۆر كرا، ئیدی وڵاتانی داگیركەر لە تاكی كۆمەڵگای ئێمە باشتر حاڵی بوونە كە بەڵێ ئەوە هونەرە كۆمەڵگا ئاراستە دەكات.
هەشمانە دادایزمە، سەرقاڵی هونەری قۆڕە، هەزار ساڵی تر تەمەنی هەبێـت، هیچ داگیركەرێك كێشەی نیە و پشتیوانیش دەكرێت.
 بەڵام كاتێك هونەر ئەم ئەركەی خۆی لەدەست دەدات، یاخود ئەم ئەركەی ئەگۆڕێت بۆ (خراپ و خراپتر) لێرەوە كارەسات و داڕوخانی كۆمەڵایەتی و فەرهەنگی و شوناسی، دەست پێدەكات.
كاتی ئەوە كۆتایی هاتووە كە ئێمە بێین ڕەخنە بكەین، ئەوەی من لێرەدا دەینوسم ڕەخنە نیە، چونكە من ئەم جۆرە لە هونەر، ڕەت دەكەمەوە، ڕەت كردنەوە شتێكە و ڕەخنە شتێكی ترە، من پێم وایە ئەو كۆلكە ڕۆشنبیرانەی ڕەخنەی دادایزمگەرایەی باشوور دەكەن، دەبنە بەشێك لە جوانكردنی ئەو مەهزەلەیە، چونكە ڕەخنەكردن چاكسازییە، بەڵام ئێمە پێویستمان بە ڕیشەكێشكردنی ئەو پڕۆژەیە هەیە كە تەمەنێكی زۆر درێژی نیە لە ناوچەكەیا و بە باڵای مێژودا بچنە خوارێ مۆدێلێكی لەو شێوە هونەرە، نەبووە و ناشبێت، لە هیچ زەمان و مەكانێك ئەمە ڕووی نەداوە.
بۆیە ئەوەی كە زۆر پێویستە هەڵوێستی جدییە، هەوڵوێستیش واتا پێشخستنی هونەرێك كە هەموو ئەو بەها مەعنەویانە بگەڕێنێتەوە و بیداتەوە دەستی كۆمەڵگا، هونەرێك سەرلەنوێ پێش بكەوێت، كە تاكەكان بونیاد بناتەوە و ڕۆحێك بكاتەوە بەری ئینسانەكان و جارێكی دی كۆمەڵگا لەو گێژاوە دەربكات كە بۆی دروست كراوە.
گێژاوی دروست كراو، واتا ئەو هەموو دراما توركییە دۆبلاژكراوانەی كە هەموومان باش دەزانین پەیامەكانی چین و كۆمەڵگا بەرەو كوێ دەبەن؟ زۆر لەو بارەیەوە نوسراوە.
 واتا ئەو شتەی كە پێی دەگوترێت (بەند - شەڕە بەند) كە مرۆڤێكی كوردی تەمەن 7 ساڵ هەتا 70 ساڵی پێ بارگاوی كراوە و شتێك نەماوەتەوە بە نێوی مۆزیك و هونەر.
واتا ئەو هەموو كاغەزە كە پڕن لە نوسینی بێ واتا و لە تاكی كۆمەڵگای ئێمە بار كراوە و قەرارە هەتا هەتایە بە شانمانەوە بێت.
واتا ئەو بەرنامانەی بە ناوی بەرنامەی ژنانەوە پێشكەشدەكرێت و وێنەی (كیم كارداشیان)ی تیا پەخش دەكرێت و درز و كەلێن دەخەنە نێوان هەموو ماڵێك و نێوان تاكەكان.
ئەو گێژاوەی كە باسی دەكەم واتا كۆمەڵێك لەبیركردن
لەبیركردنی ئەو هونەرە جوانەی كە پێشتر هەبووە و ئەو جۆرە ستایلەی كە كاری پێكراوە، ئێمە تەنها لە ناوچەی كەركوك و گەرمیان خاوەنی كۆمەڵێك جوانی و بەهای گەورەین، تەنها لە بواری مۆزیك خاوەنی دەیان جۆر مەقام و شێواز(ستایل)ین، لەوانە: قۆریات و قەتاروخاوكەر و ئەڵا وەیسی و ئای ئای....هتد
كاتێك كۆمەڵگا بەر گۆڕانكاری دەكەوێت، بێگومان شتی باش و خراپ لە ڕووی هونەر و ئەدەبەوە دێتە كۆمەڵگاوە، ئێمە شتێكمان نیە بە ناوی (چاودێری)، شتێكمان نیە بە ناوی لیژنە، كە ئەركی ئەوە بێت چاودێری بخاتە سەر كۆی ئەو بابەتانەی خۆیان لە هونەر و ئەدەب دەبیننەوە و گوڵبژێریان بكات، ئێمە هاتووین ڕاستەوخۆ لە سۆشیال میدیاوە شتگەلێك وەردەگرین، یان بڵاویان دەكەینەوە بێ ئەوەی هیچ جۆرە چاودێرییەك هەبێت، ئەگینا من دژی ستایلی نوێ نیم، بێگومان كۆمەڵگا پێویستی بەوە هەیە كە شتی نوێ وەربگرێت و كاری لەسەر بكات، بەڵام ئایا ئێمە چۆن بێت.

‌ 318 جار بینراوه‌
8/11/2018 12:05:06 AM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
راپرسی
پێت وایە دۆخی ئێستای كوردستان بەچی چارەسەر ئەبێت؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved