نوێترین
100 كه‌سایه‌تی داوا ده‌كه‌ن كه‌یسی 16ی ئۆكتۆبه‌ر ببرێته‌ دادگا   |    سوپای عێراق چه‌ند شوێنه‌وارێكی كه‌ركوك ده‌كاته‌ شوێنی مانه‌وه‌ی سه‌ربازه‌كانی   |    حوكمی حه‌وت ساڵ زیندانی بۆ سێ كارمه‌ندی تاپۆ له‌ كه‌ركوك ده‌رده‌كرێت   |    (45) هه‌زار منداڵ له‌ژێر ركێفی داعش له‌دایكبوونه‌   |    یه‌كه‌مین وه‌زیری حكومه‌تی هه‌رێم له‌دوای 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وه‌ سه‌ردانی كه‌ركوكی كرد    |    به‌به‌شداری سلێمانی فێستیڤاڵی ڕاگه‌یاندنی كوردی له‌ سنه‌ به‌ڕێوه‌چوو   |    (45) هه‌زار منداڵ له‌ژێر ركێفی داعش له‌دایكبوونه‌   |    لیژنه‌ی كشتوكاڵ: رێگری له‌ هاورده‌كردنی ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ ناكه‌ین كه‌ له‌ناوخۆ به‌رهه‌مناهێنرێن   |    په‌رله‌مان كار بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی مووچه‌ی كرێكاران ده‌كات   |    لیژنه‌ی خزمه‌تگوزاری داواده‌كات فۆرمی خۆراك نه‌مێنێت و هاوڵاتیان له‌جێی قه‌ره‌بوو بكرێنه‌وه‌   |   
كوردی  |   عربي
»  پەڕەموچ
زمان وه‌ك حه‌شارگه‌ی كولتوور
محه‌مه‌د ته‌ها حوسێن

 زمان پڕیه‌تی له‌ئاشكراو نهێنییه‌كانی كولتوور، له‌هه‌ست و نه‌ستی تاك و كۆی كۆمه‌ڵگه‌، له‌زماندا (ڕابردوو) ده‌نگده‌داته‌وه‌و (ئاینده‌) ئاوازی ئومێدو هیواكان ده‌چڕێ و (ئێستا)ـش له‌زماندا به‌ئاگامان دێنێ و هاواری جووڵه‌و بزووتنمان به‌ره‌و زیندوو راگرتن و جوانكردنی له‌سه‌ر ده‌كا.

زمان خۆ نمایشكردنی كولتوورو سیمبووله‌جوداكانیه‌تی، نه‌خشه‌یه‌كی ده‌نگیی ده‌نگدانه‌وه‌كانی بوونی مرۆڤه‌له‌هه‌ر سه‌رزه‌مینێكدا، زمان ئه‌نتۆلۆژی مه‌وجودێكه‌ئه‌گه‌ر نه‌یه‌ته‌ده‌رو كپبكرێ، به‌جۆرێكی تر ده‌كوژرێ و به‌شێوه‌یه‌كی تر نه‌بوونیمان بۆ ده‌رده‌كه‌وێ. زمان یه‌كه‌م سه‌لمێنه‌ری كه‌سێتییه‌له‌ رووی سایكۆلۆژییه‌وه‌و پێ به‌ پێش هه‌ر زمانه‌ئه‌و كه‌سه‌به‌خێوده‌كاو ده‌یباته‌ده‌ره‌وه‌ی خۆیی و ده‌نگی تری پێ ده‌ناسێنێ، به‌بێ زمان جه‌سته‌ش به‌ده‌ركه‌وتنه‌ئێستاتیكیه‌كانی ده‌رناكه‌وێ و توانای وه‌رگێڕانی مه‌یل و حه‌زه‌كانی خۆی نابێ، جه‌سته‌ی بێ زمان له‌هه‌موو بوونه‌وه‌رێكدا وه‌ك یه‌كه‌، هه‌مان جووڵه‌ی هه‌یه‌و به‌هه‌مان شێوه‌ رێده‌كاو راده‌كا، بێ زمان ته‌نها جه‌سته‌وه‌ك هه‌بوویه‌ك هه‌یه‌و ئه‌وه‌ی پێی ده‌ڵێین كه‌ینوونه‌ی ئینسانیی؛ بوونی نییه‌.

له‌زماندا بوونێكی تر قسه‌ده‌كا، بوونێكی تر ده‌نگمان ده‌دا، بوونێكی تر تێمانڕاده‌خوڕێ و به‌ره‌و پشكنینی دنیا هه‌ڵمانده‌دا، زمان له‌گه‌ڵ بینین و بیستن و بۆنكردن و به‌ركه‌وتن و چێژبردن زیادوكه‌مده‌كا، ئه‌و زمانه‌ی نه‌یه‌ته‌سه‌ری و خۆشی دانه‌ته‌كێنێ له‌دۆخی ئاوزنگدایه‌و له‌هه‌ڵدێری ژیانی خۆیدا غلۆر ده‌بێته‌وه‌. هه‌ر زمانێك ته‌مه‌نی به‌قه‌د ته‌مه‌نی نه‌ته‌وه‌كه‌ی بێت، توانای مانه‌وه‌ی خۆیمان بۆ ده‌رده‌خات و دروست نییه‌دان به‌بزۆزییه‌كانیدا نه‌نێین، زمان سوعبه‌ت و شۆخی نازانێت و هه‌ر كه‌له‌ریتمی ئاخاوتنی لاتدا یه‌كسه‌ر جه‌سته‌له‌ ده‌ربڕینه‌كانیدا به‌درۆت ده‌خاته‌وه‌و وه‌ك درۆگۆیه‌ك ده‌رتده‌خا.

ئێمه‌به‌زمان ده‌بینین، به‌زمانیش ده‌بیستین، هه‌ر به‌زمان بۆن ده‌كه‌ین و به‌و زمانه‌ش چێژ وه‌رده‌گرین و له‌ش و لارمان به‌ر دنیاو كه‌ره‌سته‌و بوون و هه‌بووه‌كانی ده‌كه‌وێ، چاو و گوێ و لووت و ده‌م و پێست زمانیان هه‌یه‌، بێ زمان توانای ئه‌ركه‌كانی خۆیان نییه‌و وه‌ك هه‌ست و وه‌ك نه‌ست ناتوانن بۆ خۆیان وه‌ده‌ركه‌ون.

ئه‌وه‌ده‌روونه‌له‌قووڵایی و سه‌راوی خۆیدا ده‌ماندوێنێ و پاڵ و هانمان ده‌دات و داوای پێویستییه‌كانی جه‌سته‌و عه‌قڵمان لێده‌كا، به‌ده‌نگه‌وه‌نه‌چوونی زمان ده‌به‌نگیی هۆش و گێلی خاوه‌نه‌كه‌یه‌تی، به‌ده‌نگه‌وه‌نه‌چوونی زمان و خۆ لێ گێل كردنی، كه‌سه‌كان ده‌كاته‌له‌یستۆك و گاڵته‌جاڕی ده‌نگه‌كانی تر، خۆ به‌خاوه‌ن نه‌كردنی زمان و نه‌ورووژان به‌و زمانه‌ساویلكه‌یی و به‌سته‌زمانی و سه‌ره‌نجام به‌سته‌عه‌قڵی خاوه‌نه‌كانیمان پێ ده‌ناسێنێ.

ئه‌وه‌ی له‌م دنیاو له‌م ژیانه‌خڕمان كردۆته‌وه‌و به‌رده‌وام پێی له‌په‌یوه‌ندیداین، له‌زماندا جێگیره‌، له‌وێدا ماڵی خۆی پێكه‌وه‌ناوه‌و ژوور به‌ژوور، ماڵ به‌ماڵ و كۆڵان به‌كۆڵان و دێ به‌دێ و شار به‌شار و وڵات به‌وڵات ده‌مانگێڕێ و به‌قورسی و سووكی خۆمان ده‌مانكێشێ و ده‌رمان ده‌خا.

زمان ئه‌و دنیایه‌ی ئێمه‌یه‌كه‌هه‌رچی به‌هه‌سته‌كان وه‌رمانگرتووه‌و ته‌نانه‌ت له‌نه‌ستیشماندا خۆی مات داوه‌له‌وێدا ماوه‌ته‌وه‌، كه‌واته‌زمان یه‌كسانه‌به‌كولتوور و یه‌كسانیشه‌به‌بوون و یه‌كسانه‌به‌ژیان له‌نێویدا، زمانێك سست بێ كولتووره‌كه‌ی سسته‌و به‌ره‌و هه‌ڵدێر بێ كولتووره‌كه‌ی غلۆر ده‌بێته‌وه‌. هه‌رچی له‌م بوونه‌وه‌رانه‌ی دنیا هه‌یه‌له‌باڵنده‌و خشۆك و شیرده‌رو گۆشتخۆرو گیاخۆرو راوكه‌رو راوكراو، هه‌ر هه‌موویان ده‌نگیان لێدێ و به‌ده‌نگه‌كانیان خۆیان ده‌ناسنه‌وه‌و ئێمه‌ی مرۆڤیش ده‌یانناسینه‌وه‌، ئه‌وان به‌پێوانه‌كانی ژینگه‌سروشتیه‌كه‌ی خۆیان ریتم و ئاوازی ده‌نگه‌كانیان ده‌رده‌بڕن و ئێمه‌ی مرۆڤیش به‌زیاده‌خستنه‌سه‌ری هۆشمان به‌خۆمان و ده‌وروبه‌ری دوورو نزیكمان ده‌نگه‌كانمان له‌یه‌كتر جیا ده‌كه‌ینه‌وه‌و ئاوازی ئاخاوتنمان ده‌ڵێین و ده‌نووسینه‌وه‌.

ئه‌وه‌ی ده‌نگی خۆی نه‌ناسێته‌وه‌، له‌ده‌نگی هاوزمانانی تێنه‌گا، ئه‌وه‌ی به‌ده‌نگی خۆی نه‌یه‌ته‌جۆش و به‌ده‌نگی هاوزمانانی نه‌كه‌وێته‌خرۆشه‌وه‌، ئه‌وه‌ی ده‌نگی ئه‌وانی تر بڵێته‌وه‌و به‌ده‌نگی ئه‌وان بانگ رادێرێ، تا هه‌یه‌و تا ماوه‌خۆی نیه‌، تا ماوه‌ئه‌وی تریش نیه‌، ئه‌ی چیه‌؟ ئه‌و سووكه‌ڵه‌یه‌كی نێو زمانه‌و هه‌ر زمانه‌كه‌ی خۆی نێوی جاش و ناپاك و پۆخڵی لێده‌نێ.

له‌درێژه‌ی مێژووی زمانی خۆمانداو تا ئه‌م بیست و حه‌وت ساڵه‌ی دوایی (كوردیی) وه‌ك زمان ماوه‌ته‌وه‌، مانه‌وه‌یه‌كی زیندوو، به‌ڵام سروشتیانه‌ماوه‌ته‌وه‌و ده‌ربڕی هه‌موو ئه‌و باوانه‌مان بووه‌كه‌سروشتیانه‌و سه‌ره‌تاییانه‌ژیان و كۆچیان كرد، ئه‌وان وه‌ك زمانه‌كه‌مان سروشتی بوون، وه‌ك ئه‌و خه‌ڵكی ناوچه‌كانی خۆیان بوون، وه‌ك ئه‌و له‌شوێن و ده‌ڤه‌رێكه‌وه‌بۆ یه‌كێكی تر له‌یه‌كتر حاڵیی ده‌بوون، ئه‌و زمانه‌له‌دایك بوو و دره‌نگ دره‌نگ قۆناغه‌كانی گه‌شه‌ی خۆی تێده‌په‌ڕاند، به‌ڵام زمانێك بوو پڕی بوو له‌كورد، پڕی بوو له‌كورده‌واریی، پڕی بوو له‌ساده‌یی و سه‌رشار بوو له‌سروشت و ده‌نگه‌زه‌مینی و ئاسمانییه‌كانی، پڕی بوو له‌و ژیانه‌ی زه‌وی لێمانی ده‌ویست، ئاسمان داوای ده‌كرد، دۆڵ و ده‌شت و شاخ و كێو به‌هه‌ورازو نشێوو زینده‌و نازینده‌كانییه‌وه‌كردبوونی به‌واژه‌و ده‌سته‌واژه‌و ناو.

ئێستا ئه‌و زمانه‌هه‌مان ئه‌وه‌ی وتم نییه‌، هه‌مان ئه‌وه‌ی نووسیم نییه‌، هه‌مان ئه‌وانه‌پێی نادوێن، كه‌پێی ده‌دوان، هه‌مان وه‌جاخی ئه‌وانه‌پێینائاخڤن كه‌پێشان ده‌ئاخڤتین، ئه‌و بوونه‌وه‌رانه‌ی ئێستا لاوازی خۆیان خستۆته‌پاڵ زمان، سستی عه‌قڵی خۆیان خستۆته‌پاڵ زمان، نه‌گه‌یشتنه‌ئاستی ئه‌وانی تریان خستۆته‌سه‌رو پاڵ زمان. له‌وه‌تێنه‌گه‌یشتوون كه‌به‌قه‌د ئه‌وه‌ی، ئه‌وان له‌نێو زمانن وه‌ك (لاكان و هایگه‌ر) ده‌ڵێن، زمانیش له‌نێو ئه‌وانه‌وه‌ك (پیاژێ و هابرماس) و كه‌سانی تر ده‌ڵێن، زمان ئه‌وه‌ی بۆ ده‌رخستووین كه‌هه‌بووه‌و هه‌یه‌، ناتوانێ پاڵه‌وانی فسفسمان بۆ وه‌ده‌رخا، خۆ هه‌ر كه‌فسفس پاڵه‌وانه‌كان به‌م زمانه‌ی خۆمان ده‌دوێن یه‌كسه‌ر ده‌كه‌ونه‌ده‌ره‌وه‌ی زمان و ئابڕوویان ده‌چێت و وه‌ك (حه‌مه‌د به‌گ) ی كوردی و (دۆن كیشۆتی) ی سێربانتسی ئیسپانی خۆیانمان بۆ نمایشده‌كه‌ن.

ئه‌م پاڵه‌وانبازییه‌ی ئێستا به‌كوردایه‌تی و كورده‌وارییه‌وه‌ده‌كرێ هه‌مان پاڵه‌وان بازییه‌كه‌ی سێربانتسه‌له‌دۆن كیشۆته‌دا، ئه‌نجامی ئه‌م پاڵه‌وانبازییه‌له‌خۆبچوككردنه‌وه‌و خۆ به‌كه‌مزانی له‌رووی نه‌ته‌وه‌یی و كۆمه‌ڵگه‌ییه‌وه‌ده‌ركه‌وت، له‌چوونه‌پاڵ ئه‌م و ئه‌و ده‌ركه‌وت، له‌دوان له‌سه‌ر ئاوازی ئه‌وان ده‌ركه‌وت، له‌بینینی ئه‌وان بۆ خۆمان و بیستنی ئه‌وان له‌سه‌ر خۆمان ده‌ركه‌وت، نه‌ك بینینی خۆمان بۆ خۆمان و بیستنی خۆمان بۆ خۆمان، زمانه‌كه‌مان له‌لایه‌ن ئاغاكانی حزب و رێكخراوه‌كان و كوێخا و باج ستێنه‌كانی وه‌زاره‌ته‌كانی خوێندنی باڵاو رۆشنبیری مینڕێژكراوه‌و خێرا خێرا له‌نێو خودی زمانه‌كه‌دا پێمان ده‌ته‌قێنه‌وه‌.

‌ 637 جار بینراوه‌
11/3/2018 1:31:12 PM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
بورهان حاجی سلێمان
شوان داودی - گۆشه‌ی له‌ژێ چاویلكه‌وه‌
؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
راپرسی
?? ?????????? ??????? ???? ?? ??? ???? ??????

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved