»  بینین
ملیۆنێك له‌سه‌رشه‌قام
دلسۆز حه‌مه‌

 

سبه‌ی رۆژی جیهانی به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی توندوتیژیه‌ دژی ژنان، قسه‌كردن له‌سه‌ر توندوتیژی له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستاندا وه‌كو باسكردنی ئاو وایه‌ بۆ ماسی، له‌ راستیدا توندوتیژی به‌ هه‌موو جۆره‌كانیه‌ بۆته‌ به‌شێكی دانه‌بڕاوی ژیانی رۆژانه‌ی مرۆڤ له‌م ووڵاته‌ بگره‌ ئێستا خه‌ریكه‌ هه‌ندێك جۆره‌كانی توندوتیژی ئاسایی ده‌بێته‌وه‌و مرۆڤ وه‌كو دیارده‌یه‌كی رۆژانه‌ی ئاسایی قسه‌ی لێوه‌ده‌كات .

دڵڕه‌قی و توندوتیژی و زبربونی ژیان له‌م ده‌ڤه‌ره‌ی ئێمه‌ ته‌نها له‌یه‌ك سه‌رچاوه‌ی كه‌لتوری وڕه‌مزی وسیاسیه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ناگرێت، تایبه‌ت نیه‌ به‌ سات و كاتێكی ساڵ، به‌ گروپ و چینێكی دیاریكراو به‌ڵكو توندوتیژی و دڵڕه‌قی له‌م جڤاته‌ی ئێمه‌دا له‌ هه‌موو پنت و گۆشه‌یه‌كه‌وه‌ هه‌ڵده‌قوڵێت و ده‌ڕژێته‌ رۆح و جه‌رگه‌ی فه‌زای گشتی و ژیانی تاكه‌كانه‌وه‌، ترسناكترین قۆناغێ توندوتیژی ئه‌و قۆناغه‌ته‌ كه‌ ئیدی توندوتیژی و لێكه‌وته‌كانی ئاسایی ده‌بێته‌وه‌ و مرۆڤ ده‌ست وپه‌نجه‌ له‌گه‌ڵ دڵڕه‌قی و ئازاره‌كانیدا نه‌رم ده‌كات،جێگای داخه‌ كه‌ جڤاتی كوردی ئێستا له‌م قۆناغه‌دایه‌، قۆناغی ئاسایی بونه‌وه‌ی تاوان وتوندوتیژی قۆناغێ قه‌بوڵكردن و راهاتن له‌سه‌ر توندوتیژی وبه‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی به‌ ئامڕاز و شێوازی جیاواز، به‌ رێژه‌ و ئاستی جیاوازتر .

 هه‌موو جڤاتێكی دوای جه‌نگ و وێرانه‌كاریه‌كان دوای وكوشتارو خوێنڕشتن جڤاتێكی تراوماتیزه‌یه‌، كۆمه‌ڵگایه‌كه‌ كه‌ زه‌بری ده‌رونی وڕۆحی قورسی به‌رده‌كه‌وێت، دووچاری داڕمانی ده‌رونی وئابوری ئینسانی سه‌خت ده‌بێت، هه‌ژاری و بێده‌ره‌تانی وهه‌موو لێكه‌وته‌كان ی جه‌نگ زه‌مینه‌یه‌كی له‌بار ه‌ بۆ سه‌رله‌نوێ بۆ به‌رهه‌مهێنانی توندوتیژی.

ئه‌م جڤاته‌ی ئێمه‌ نه‌ك كۆمه‌ڵگای پۆست جه‌نگ و كوشتار نیه‌، به‌ڵكو ئێمه‌ له‌ناوجه‌رگه‌ی جه‌نگ و وورده‌ جه‌نگ و جه‌نگی گوێزراوه‌دا ده‌ژین وبه‌رده‌وام لوله‌ی تفه‌نگ و خوێن له‌ ژیانی گشتیماندا ئاماده‌یه‌، نائارامی سیاسی و مێژویی دۆخێكی دۆخێكی وه‌های به‌خشیوه‌ته‌ ئه‌م جڤاته‌ كه‌ بۆ ئه‌به‌د جه‌نگ وه‌كو به‌شێك له‌ ژیانی رۆژانه‌ی خۆی قه‌بوڵ بكات و ئه‌م خوێنڕشتنه‌ ئه‌به‌دیه‌ نه‌وه‌ له‌ دوای نه‌وه‌ بیداته‌ ده‌ستی ئه‌وه‌ی تر !

هه‌میشه‌ كۆمه‌ڵگای ئالوده‌ به‌ جه‌نگ، سه‌رزه‌مینی شه‌ڕوشۆڕه‌كان، فه‌زای ئالوده‌ به‌ تفه‌نگ و كوشتار،كۆمه‌ڵگای شپرزه‌ ونائارام وپڕی فه‌وزاو دڵه‌ڕاوكێ وبیرنه‌كردنه‌وه‌یه‌، مرۆڤی له‌ توندوتیژیدا ناتوانێت بیربكاته‌وه‌، ناتوانێت پانتایی به‌وانی تر ببه‌خشێت، ناتوانێت لێبورده‌ بێت، توندوتیژی مرۆڤێك به‌رهه‌م دێنێت، لاواز له‌ بیركردنه‌وه‌، دوودڵ و نادڵنیا له‌ ئاماده‌یی خۆی، لاواز له‌ بڕیاردان وخۆنمایشكردن،دڕنده‌ له‌ هه‌ڵسوكه‌وت، وه‌ختێكیش ئه‌مانه‌ ده‌بنه‌ ئاكاری رۆژانه‌ی تاك شتێك نامێنێته‌وه‌ به‌ ناوی سۆلیدارێتی، پێكه‌وه‌ژیان، هێزی ناوه‌كی كۆكردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگا و پێكه‌وه‌گرێدانی تاكه‌كان، مرۆڤی توندوتیژ، تاكی تراوماتیز تاكێكه‌ هێزی گرێدانی به‌وانی تره‌وه‌ لاوازه‌،بڕوای به‌ وانی تر نیه‌، توانای به‌شدرایكردن كاری پێكه‌وه‌یی له‌گه‌ڵ ئه‌وانی تر له‌ژێر گوماندایه‌، ئه‌گه‌ر له‌م ئاكارانه‌ وورد بینه‌وه‌ م ئه‌مانه‌ خه‌سڵه‌تی زۆربه‌ی ئینسانی كورده‌ له‌ هه‌ره‌می سه‌ره‌وه‌ی كۆمه‌ڵگا هه‌تا هاوڵاتیه‌كانی خواره‌وه‌ .

جه‌نگ له‌ كۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا ئه‌گه‌رێكی هه‌میشه‌ كراوه‌یه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ ناتوانین به‌ جڤاتی كوردی بێژین كۆمه‌ڵگای پۆست جه‌نگ یان ده‌ربازبوو له‌ قۆناغی ململانێكان به‌ڵكو ئێمه‌ له‌ به‌رده‌م قه‌ده‌رێكداین كه‌ هه‌میشه‌ ئه‌م جه‌نگ وكوشتار ده‌مانداته‌ ده‌ستی كوشتارێكی تر، كاره‌ساتێكی مێژویی ده‌مانباته‌ به‌رده‌م كاره‌ساتێكی جه‌رگبڕتر، ره‌نگه‌ مه‌ترسیدارترین لێكه‌وته‌ی ئه‌م به‌ریه‌ككه‌وتنه‌ به‌رده‌وامه‌ی ئینسانی كورد له‌گه‌ڵ خوسێن وكوشتار و توندوتیژیدا ئه‌وه‌بێت كه‌ ئیتر توانای هه‌ستكردنی ئینسانی كوردی لاواز كردوه‌، ئاستی هه‌ستكردن وتوڕه‌بونی له‌ ئینسانی ئێمه‌دا لاواز كردوه‌ به‌و ئاسته‌ی وه‌كو پێشان گوتم كه‌ توندوتیژی بۆته‌ پێدراوێكی رۆژانه‌و ئاسایی ب ۆته‌وه‌ ئه‌مه‌ش مه‌ترسیدارترین قۆناغه‌ كه‌ جڤاتێك یه‌ن ئینسانێك پێێ بگات .

توندوتیژی له‌ جڤاتی ئێمه‌دا نه‌بۆته‌ خه‌مێكی سیاسی وئیداری به‌ڵكو خۆی فه‌زای سیاسی وئیداری زه‌مینه‌ی له‌باری گونجاندوه‌ بۆ به‌رهه‌مهێنانی مه‌ترسیدارترین توندوتیژی ئابوری وسیاسی وكۆمه‌ڵایه‌تی وئینسانی،به‌ه‌رهه‌مهێنانی تاكێكی لاواز،بونه‌وه‌رێكی بێئیراده‌و په‌ڕاوێز كه‌ ناشرینی وتوندوتیژی به‌ سنگێكی فراوانه‌وه‌ قه‌بوڵ بكات

فه‌زای سیاسی ئێمه‌ بۆخۆی به‌رپرسیاره‌ له‌به‌رهه‌مهێنانی فراوانترین پانتایی توندوتیژی هه‌ربۆیه‌ ئیدی ناكرێت ره‌خنه‌ی ئه‌وه‌ی لێبگرین كه‌ خه‌ون و پڕۆژه‌ی نیه‌ بۆ به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی توندوتیژی، گه‌نده‌ڵی و خراپ به‌كارهێنانی ده‌سه‌لات ونادادوه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی، نه‌بونی یاسا،به‌ڵكو پیاده‌كردنی یاسای دارستان و په‌ڕاوێزخستنی مرۆڤ به‌رده‌وام گه‌وره‌بونی مه‌سافه‌ی نێوان چینه‌كان، بۆ خۆی به‌پیتترین زه‌مینه‌یه‌ بۆ گه‌شه‌كردن وسه‌رهه‌ڵدانی توندوتیژی له‌هه‌موو پنت وسوچێكی ژیانه‌وه‌ هه‌ر ئه‌مه‌شی كه‌ ئێستا له‌ ژیانی گشتی ئێمه‌داده‌گوزه‌رێت .

زێده‌ڕه‌ویی تێدا نیه‌ ئه‌گه‌ر بڵێم ته‌واوی كایه‌ وناوه‌نده‌كانی جیاوازه‌كانی كۆمه‌ڵگا، مێدیا وبازاڕ وقوتابخانه‌ و كۆڵان و ناوه‌نده‌ كۆمه‌لایه‌تی وبازرگانی و ئابوری و، به‌ڵكو ناوه‌نده‌كانی ئایین وخوداپه‌رستی وڕۆحانیه‌ت، ناوه‌ندی ره‌وشه‌نبیری وهونه‌ری و ئه‌ده‌بی، ده‌زگا ودامه‌زراوه‌ مه‌ده‌نی وكۆمه‌لایه‌تیه‌كان،زیندان وده‌زگاكانی دادوه‌ری، پۆلیس و ئاسایش، فه‌رمانگه‌و دامه‌زراوه‌ ته‌ندروستی و ئیداریه‌كانمان، ته‌نانه‌ت خێزان وه‌كو گرنگترین و ئه‌مینترین وبه‌هێزترین یه‌كه‌ی پێكهاته‌ی كۆمه‌ڵگا بۆته‌ جێگایه‌یك بۆ به‌رهه‌مهێنانی توندوتیژی پانتاییه‌ك بۆ به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی دڵڕه‌قی.

كه‌م كۆمه‌ڵگا هه‌یه‌ هێنده‌ی ئێستای جڤاتی ئێمه‌ نقومی توندوتیژی و دڵڕه‌قی بوبێت،كاره‌ساتی گه‌وره‌تر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هیچ ده‌رچه‌ وداموده‌زگا و هێزێكی سیاسی وئایینی وكۆمه‌ڵایه‌تی وته‌نانه‌ت ئه‌خلاقیش نیه‌ كه‌ خه‌مێك له‌م دۆخه‌ بخوات، به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی توندوتیژی له‌ پڕۆژه‌یه‌كی سیاسی وئه‌خلاقی و ئیداریه‌وه‌ بۆته‌ به‌رنامه‌یه‌كی ڤێستڤاڵ ئامێز بۆ هه‌ندێك رێكخراوی مه‌ده‌نی كه‌ ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر ئاستی تاكه‌كه‌سی نیازپاكی ومشورخۆریشی تێدا بێت به‌ڵام له‌ دواجاردا ده‌چێته‌وه‌ سه‌ر فه‌زا ئاهه‌نگسازیه‌كان، ئه‌و ئاهه‌نگسازیانه‌ی جڤاته‌ بیماره‌كان له‌ده‌ره‌وه‌ی هه‌ر پڕۆژه‌یه‌كی زانستی وعه‌قلانی ئازاره‌كانی خۆی پێده‌لاوێنێته‌وه‌.

پرسیار ئه‌مه‌یه‌، هیچ روداوێكی وه‌كو كوشتنی منداڵ، فڕێدانی ساوا، سه‌ربڕینی منداڵ و، سه‌ربڕینی ته‌واوی خێزانێك، ده‌ستدرێژی سێكسی به‌كۆمه‌ڵ بۆ سه‌ر منداڵ و،بۆسه‌ر ژن و، فڕێدان و سوتان و سه‌قه‌تكردنی منداڵ وئه‌و هه‌موو توندوتیژیه‌ دڕندانه‌ی كه‌ رۆژانه‌ له‌ مێدیاكاندا به‌ره‌وڕومان ده‌بێته‌وه‌و، ئه‌م هه‌موو ئازاره‌، ئه‌و هه‌موو روداوه‌ مه‌ترسیدارانه‌ نه‌یتوانیوه‌ كۆمه‌ڵگای كوردی راچڵه‌كێنێت، پیاو وژنی كورد به‌ جۆرێك شۆك بكات كه‌ هیچ نه‌بێتو ه‌كو كۆمه‌ڵگا گوزارشت له‌ توڕه‌یی خۆی ب كات؟؟

جڤاتێك كه‌ بانگه‌شه‌ی ره‌وشت و ئایین وناموسپارێزی ده‌كات ئه‌گه‌ر له‌ ئاست ئه‌و هه‌موو روداوانه‌ی ده‌ستدرێژی سێكسی بۆ سه‌ر ژن و منداڵ (كه‌ بۆته‌ دیارده‌یه‌كی مه‌ترسیدار ) ئه‌گه‌ر نه‌توانێت ملیۆنێك هاوڵاتی بخاته‌ سه‌رجاده‌ مانای وایه‌ ئێمه‌ جڤاتێكین له‌ ناخه‌وه‌ هه‌ست و سۆز و بونیادی مرۆڤ دوچاری داڕمانێكی ئینسانی قوڵ هاتوه‌، داڕمانی له‌وجۆره‌ خراپترین لێكه‌وته‌كانی توندوتیژیه‌ كه‌ جڤاتێك دوچاری هاتبێت، جڤاتی كوردی له‌و دۆخه‌دایه‌و له‌گه‌ڵ توندوتیژی ودڵڕه‌قی و خراپه‌كاریدا له‌ ته‌ماهیه‌كی وه‌هادایه‌، كه‌ مرۆڤێكی زۆر ئاسایی هه‌ستی پێده‌كات وئاسایشی كۆمه‌ڵایه‌تی به‌تایبه‌تی ئاسایشی ژن ومنداڵ مسۆگه‌ر نیه‌، هه‌ربۆیه‌ بوینه‌ته‌ جڤاتێك،سه‌رزه‌مینێك بۆ به‌رهه‌مهێنانی گومان وتوندوتیژی .

‌ 306 جار بینراوه‌
11/23/2018 10:31:57 PM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
123
راپرسی
پێت وایە دۆخی ئێستای كوردستان بەچی چارەسەر ئەبێت؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved