»  باران
پارێزگای هەولێر لە ریزبەندی یەكەمە (33.7 %)ـی خێزانەكانی هەرێم كچەكانیان خەتەنە دەكەن
ئا/ رامان ساڵەیی

سەرەڕای یاساغكردنی خەتەنەكردنی مێینە بەپێی یاسا، بەڵام دیاردەی خەتەنەكردن بەردەوامی هەیە و بەپێی راپرسیەكیش، پارێزگای هەولێر بە پلەی یەكەم دێت لە خەتەنەكردنی مێینە.
خەتەنەكردنی مێینە، كە بریتیە لە شێواندنی ئەندامی زاوزێی مێینە، یەكێكە لە پرسە گرنكەكانی دۆسیەی ژنان، كە بەردەوام رێكخراوەكانی ژنان لە جیهاندا پێداگری لەسەر بنبڕكردنی دەكەن و لە چوارچێوەیەشدا رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان لە ساڵی (2003)ـەوە خەتەنەكردنی مێینەی بە تاوان ئەژماركرد و رۆژی (6)ـی شوباتی هەموو ساڵێكیش وەك رۆژی جیهانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی خەتەنەكردنی مێینە دیاریكرد.
لەگەڵ ئەوەی لە ژێر فشاری زۆری رێكخراوەكانی ژنان، پەرلەمانی كوردستان بە یاسا خەتەنەكردنی مێینەی قەدەغەكرد، بەڵام بەهۆی زاڵبوونی دابونەریت، ئەو دیاردەیە بەردەوامی هەیە.
بەپێی ئامارە نا فەرمیەكان، خەتەنەكردنی مێینە بە بەراورد بە ساڵانی رابردوو، كەمیكردووە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هێشتا دیاردەكە بە یەكجاری بنبڕ نەكراوە و خێزان گەلێك پەنا بۆ خەتەنەكردنی كچەكانیان دەبەن.
ئەمەش بە پشتبەستن بە راپرسیەكی ئەنجومەنی باڵای خانمانی هەرێم، كە لە نێوان (5990) دایكی كچانی خوار تەمەن (14) ساڵ لە پارێزگاكانی هەولێرو سلێمانی و دهۆك و هەڵەبجە ئەنجامیداوە، دەركەوتووە لە (33.7%)ـی خێزانەكانی هەرێم پەنا بۆ خەتەنەكردنی كچەكانیان دەبەن.
بەپێی ئەو ئامارەی ئەنجومەنی باڵای خانمانی هەرێم، كە لە نێوان ساڵانی (2015 و 2016) ئەنجامدراوە و بە بۆنەی (6)ـی شوبات، رۆژی بەرەنگاربونەوەی خەتەنەكردن بڵاوكراوتەوە، دەركەوتووە لە (16.7%) ئەو خێزانانەی پەنا بۆ خەتەنەكردنی كچەكانیان دەبەن، دەكەونە سنوری پارێزگای هەولێر و لە (11.1%) ئەو خێزانانەش دەكەونە سنوری پارێزگای سڵیمانی و لە (4.1%)ـیشیان دەكەونە سنوری پارێزگای دهۆك، هەرچی پارێزگای هەڵەبجەیە، رێژەی تۆماركردنی خەتەنەكردنی مێینە تێیدا بە رێژەی لە (1.1%) هاتووە.
بەپێی ئەنجامەكان، پارێزگای هەڵەبجە بە پلەی یەكەم دێت، لە كەمبونەوەی دیاردەی خەتەنەكردنی مێینە تێیدا و پارێزگای هەولێریش بە پلەی یەكەم لە تۆماركردنی زۆرترین حاڵەتی خەتەنەكردنی مێینە دێت.
ئەمە بەپێی راپرسیەكەی ئەنجومەنی باڵای خانمانی هەرێم، لە (63.4%) خێزانەكان خەتەنەكردنی كچەكانیان بە ئەركی ئاینی دادەنێن و لە (36.6%)ـی خێزانەكانیش خەتەنەكردنی كچەكانیان بە دابونەرێتی دادەنێن.
بەپێی راپۆرتێكی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی، خەتەنەكردن چەندین زیانی تەندروستی هەیە، وەك خوێنبەربوون و هەوكردنی برین و گواستنەوەی ڤایرۆسەكانی وەك ئایدز و تێكچونی سوڕی مانگانە و ... هتد.
هاوكات لە راپۆرتەكەی رێكخراوی تەندروستی جیهانی، ئەوەش ئاشكراكراوە، كە بە ناوی شارەزایی و بە زانستكردنی خەتەنەكردنەوە، راهێنان بە كارمەندانی تەندروستی لەسەر خەتەنەكردن دەكرێت، بە جۆرێك لەئێستادا زیاتر لە (17%)ـی پرۆسەكانی خەتەنەكردنی مێیینە لە جیهاندا لەلایەن كارمەندانی تەندروستییەوە ئەنجام دەدرێت.



‌ 356 جار بینراوه‌
2/11/2017 11:30:16 AM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved