»  شۆک
تانە و توانج ژیانی گەنجانی تەنیوە
ئا / هاوار ستار


توانجدان و تانەگرتن لەنێو گەنجاندا لەسەرهەڵدان بەربڵاو بوونەوەیەو ماوەیەكە گەنجەكان زیاد لە پێویست بەكاری دەهێنن، بەتایبەتیش لەنێو تۆڕەكانی پەیوەندی و كۆمەڵایەتی، ئەمە دیاردەیەش بووەتە مایەی نیگەرانی خەڵكی بە تایبەتی رەگەزی مێینە، توانج و رەخنەی بێ بنەما بەجۆرێك لەهەڵكشانە وەك خوێندكارێكی زانكۆ ئاماژەی بۆ دەكات: “ئێستا توانجدان یەكێكە لە پیشە بێ موچەكان و هەر وەك نەخۆشی خەڵكی بەتایبەتی گەنجەكان خویان پێوەگرتووە”.

هیوا سەركەوت گەنجێكی تەمەن 27 ساڵە لەسەر توانجگرتن و تانەدان بۆ هەواڵ وتی: “ئێستا ئەو بابەتە یەكێكە لە پیشەی بێ موچەكان و هەر وەك نەخۆشی خەڵكی بەتایبەت گەنجەكان خویان پێوەگرتووە و بەردەوامن لە زیادكردن”.
وتیشی: "هەموان قوربانی تانەو توانج و رەخنەو قسە بێ بنەماكانین، رەگەزی نێرینەو خودی گەنج قوربانی توانجی یەكترن و یەكتر لەكەدار دەكەن و قسە و قسەڵۆك و جنێو تا دەگاتە شەڕیش بەیەكتر دەكەن و لەتۆڕە كۆمەڵایەتیەكان یەكتر دەشكێننەوە".
ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد: “تان و توانج كۆمەڵگەی كوردی بردۆتە لوتكەی دواكەوتن”،
هەروەها هیوا دەڵێت: “بەداخەوە گەنج بەشێكی زۆری خەتای خۆیانەو بەشەكەی تریشی بۆ كەسوكارو چواردەورەكەیی و هەروەها دەسەڵاتیش دەگەڕێنمەوە، چونكە ئەوانیش هۆكارن لە دروستبوونی كەپتی دەرونی و بۆشایی ناخی توانجگران و قسەفرۆشان”.
دونیا نەجم تەمەن 21 ساڵەو خوێندكاری زانكۆیە بۆ هەواڵ وتی: “توانجگرتن و تانە و رەخنەی نابەجێ بۆتە چەكی دەستی زۆربەی گەنجەكان و خویان بەو كارەوە گرتووە”.
ئەو خوێندكارە گەنجە رونیشیكردەوە “هەر شتێك و هەر بابەتێكی ژیان رووبدەن ئەوا بێ گوێدانە سەرچاوەو راستی و دروستی دەستبەجێ گەنجەكانمان لە هەردوو رەگەز قسەو سیناریۆی خۆیان هەیەو دەكەونە باسی كەسی قوربانی بێئەوەی گوێ بە هیچ بەهایەكی مرۆڤایەتی و لایەنی دەرونی بەرامبەر بدەن”.
دونیا باسی لەوەشكرد: “من مێینەم و تەمەننا دەكەم رۆژێك گوێم لە قسەیەكی پوچ نەبێت لە ماڵ، لەدەرەوەو لە كۆلێژو بازاڕ هەمووی توانجی خۆی حازرە”.
ئیحسان محەمەد مامۆستاو توێژەری دەروونی لەسەر توانج و تانەدان بۆ هەواڵ رایگەیاند: “دەكرێت توانج بە گشتی بكەین بە دوو بەشەوە ئەویش باش و خراپ، چونكە توانج دوو لایەنەیەو دەتوانی بونیادنەر بەكاری بێنیت و دەشتوانیت روخێنەر بێت”.
هەروەها وتی: “لەكۆمەڵگەی ئێمەدا بەداخەوە شێوازەكانی توانج هەمو بوونەتە تاك لایەنەو بۆ شكاندن و روخاندنی كەسی بەرامبەر و لەكەداركردنی بەكاری دێنن، ئەگینا زۆر بەكەمی توانجێكی بونیادنەرو باش دراوە چونكە حاڵەت هەیە لە رێی توانجێكەوە تۆ دەبیت بە هاوڕێ و یاخود هاوسەرگیریش دەكەیت”.
ئەو توێژەرە لەسەر توانجدان لە روی دەرونییەوە وتی: “لایەنی دەرونی توانج گرتن دەگەڕێتەوە بۆ زۆر خاڵ، لەوانە چواردەور و هۆشیاری پەروەردەیی و نەبونی كار و زۆری كاتی بەتاڵ ئەوەتا بازاڕەكان و شەقامەكان پڕبوون لە گەنجی دەست بەتاڵ و بێكارو كەمی شوێنی مەعریفی، ئەو شتانە هەمو كاریگەریان بەسەر تاكەوە هەیە”.
وتیشی: “توانجگرتن لەسەر كەسایەتیش كەوتووە، چونكە ئێستا زانكۆ شوێنی سەرەكی توانج و یەك شكاندنە نەك رۆشنبیری و مەعریفی بەداخەوە”.
ئیحسان محەمەد هەر لەسەر باسی توانج و تانەدان وتی: “زۆر جار حاڵەتی سكماكی و بۆماوەییش رۆڵی لەسەر كەسێك هەیە ببێتە توانجگر و رەخنەگر و گاڵتەی بە هەمو شتێك بێتەوەو خۆشی كەسێك بێت روخاو و نەبوونی كەسایەتی بەهێز، هەر بۆیە بەو جۆرە ئارەزوی سەركەوتن و باشیەكانی ئەوانی تر ناكات و بە توانج و تانە دەیەوێت وەك خۆیانی لێبكات”.
ئەو توێژەرە ئەوەشی رونكردەوە: “بەداخەوە كە توانج گرتن لە حاڵەت دەرچووە و بووە بە دیاردە هەموو بەشەكانی ژیان و گوزەرانی گرتوەتە و تەنانەت لە نێو خێزان و هاوسەر و دۆستەكانیشدا بووەتە باو و ناتوانن راستیەك بەڕووی یەكدا بدەن و قبوڵ بكەن هەڵدەستن بە توانج یەكتر دەشكێننەوە و ئەمەش لەروی دەرونییە كاریگەری بۆ سەر هەردوولا هەیەو دڵڕەنجاندنی لێدەكەوێتەوە”.

‌ 171 جار بینراوه‌
10/7/2017 10:36:57 AM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved