»  شۆک
جەنگ و ئاڵۆزییەكان منداڵی توندوتیژ بەرهەمدێنن
ئا / هەواڵ


بەهۆی جەنگی بەردەوامی سەردەمە یەك لە دوای یەكی نەوەكان و جەنگی ئەم دواییەی داعشەوە كاریگەری دەرونی زۆر بەسەر تاكەكانەوە دروست بووە و یەك لەو تاك و چینە هەرە هەستیارانەش توێژی منداڵانن، وایان لێهاتووە ئارەزوی جەنگ دەكەن و تەنانەت یارییەكردنەكانیان بە ئاراستەی شەڕەنگێزی دەبەن.

لەو بارەیەوە، نەسرین كەمەر مامۆستا لە یەكێك لە خوێندنگەكانی شاری كەركوك بۆ (هەواڵ) وتی: “پەروەردەی منداڵ ئەركێكی قورسەو ئاسان نییە، گەر بتەوێت كەسێكی رێك و هوشیار بخەیتە نێو كۆمەڵگەوە، دەبێت دایكێكی باش و سەرپەرشتێكی باشبیت”.
وتیشی: “بێگومان دایكان پەروەردەكاری یەكەمن بۆ دروستكردنی كەسایەتی جوان و رەوشت بەرزی منداڵ، پاشان باوك و چواردەور و مامۆستاش كاریگەری باشیان هەیە لەو پەروەردەكردنەدا”،
رونیشكردەوە: “دەبێت دایكان چاودێری رەفتاری منداڵەكانیان بن و بە دوریان بگرن لە رۆحیەتی شەڕانگێزی و توندوتیژی ئەویش بە پەروەردەكردنیان بە شێوەیەكی جیهانی و نەهێشتنی تەماشاكردنی دیمەنی شەڕو كوشتار، بەمەش نەهێڵانی شەڕ كردن لە كۆڵانداو گەر ئەنجامیدا بۆی روونبكرێتەوە كە ئەو هەڵەیەو جارێكیتر دووبارەی نەكاتەوە”.
باسی لەوەشكرد “دەبێت باوانەكان منداڵ بە دوور بگرن لە توڕەیی و شەڕی خۆیان و هەروەها بە دووریان بگرن لە هەواڵ و فیلمی جەنگی و یارییە ئەلیكترۆنییە شەرەنگێزییەكان، چونكە ئەو دیمەنانە وا لە منداڵ دەكەن ئارەزوی توندوتیژی بكات و لەسەر براو خوشك و هاوڕێیانی تاقیبكاتەوە و بەمەش كەسێكی لە رێ دەرچوی لێ دروست دەبێت و لە دواییدا ناتوانرێت كۆنتڕۆڵ بكرێت”.
وتیشی: “كاریگەرترین رووداوەكانی ئێستای جەنگی داعشە و هەربۆیە دایكان و باوكان دەبێت بە وریاییەوە ئەو جۆرە باسانە بكەنەوەو نەهێڵن منداڵان كاریگەری جەنگ بەسەریاندا زاڵ بێت”.
ئیحسان محەمەد توێژەرو پسپۆر لە بواری دەرونی منداڵان بۆ هەواڵ وتی: “منداڵ كەسایەتییەكی ناسكەو خاڵییە لە خەوشی، هەروەها میمۆری مێشكی بەتاڵە و وردە وردە بە پێی تەمەن پڕدەبێتەوە “.
ئەو توێژەرە رونیشیكردەوە: “ئەوەی بە منداڵی لە چواردەوری دا دەگوزەرێ كاردانەوەی ئەرێنی و نەرێنی بەسەر دەرون و زاكیرەی ئەو منداڵەوە دەبێت، هەربۆیە منداڵ كاتێك پەنا دەباتە بەر شەڕەنگێزی كاردانەوەی چواردەورەكەیەتی”.
ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد: “رۆژگاری ئێستا كاریگەری زۆری بەسەر دەرونی منداڵەوە هەیە و منداڵ وەكو توتی وەریدەگرێت و دەیڵێتەوە، توڕەیی دایكان و باوكان دیمەنی شەڕ و هەرا و دەمەقاڵێ، نمونە تۆ لەبەردەم منداڵێكی یەك ساڵدا بیكە بەهەرا و شەڕ ئەو یەكسەر لە شوێنی خۆیەوە هاواردەكات و شۆك دەبێ، بۆیە دەبێ گەورەكان زۆر وریابن لە مامەڵەكردن لەگەڵ منداڵدا”.
سەبارەت بە بەكارهێنانی توندوتیژی لەلایەن منداڵەوە، ئیحسان محەمەد وتی: “منداڵ شوێنكەوتەی گەورەكانەو وەرگری ژینگەكەیەتی، نابێت لە پێشچاوی منداڵی ئێستادا كێشەكان رووبدەن و ناشبێت لەتەمەنی كەمدا بكرێنە بەكارهێنەری تەكنەلۆژیاو سەیركەری تیڤی”.
بەپێی توێژینەوە پزیشكییەكان ئاماژە بۆ ئەوەدەكرێت كە منداڵا هەڵگری رەفتاری ژینگەكەی چواردەورێتی و كاتێكیش منداڵ دەگۆڕێت بۆ كەسێكی توڕە و شەڕەنگێز كاریگەری ژینگەی بەسەرەوەیە، پەروەردەی منداڵ كارێكی ئاسان نییە و توڕەبوون نەخۆشییەكە لە نەخۆشییە دەرونییەكان چونكە نائارامی دەرون كاردەكاتە سەر هەڵچون و توڕەبوون بارودۆخی.
عەمید رزگار تەپەلو بەڕێوبەری بەشی پۆلیسی پاراستنی خێزانی بۆ (هەواڵ) رایگەیاند: “منداڵان بە زۆری توندوتیژیان دەرهەق دەكرێ و بەوەش منداڵ بە شتێكی ئەوە وەردەگرێ و دەری دەبرێ و دەبێتەوە كەسی توندوتیژ”.
بەڕێوەبەری بەشی پۆلیسی پاراستنی خێزانی لە پۆلیسی كەركوك راشیگەیاند: “بەپێی یاسا بەندینخانەی نەوجەوانانمان لەپۆلیسدا هەیەو منداڵی خوار هەژدە ساڵ دەبرێتە ئەوێ كاتێك كاری توندوتیژی یان هەر شتێكی نایاسایی ئەنجام بدات”.


‌ 1295 جار بینراوه‌
10/14/2017 12:01:28 AM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved