»  باران
لە كەركوك رۆژانە 15 بۆ 20 ژن بەمەبەستی وەرگرتنی چارەسەری نەخۆشی شێرپەنجەی مەمك روودەكەنە سەنتەری شێرپەنجە
ئا / هاوار ستار



مانگی تشرینی یەكەم وەكو مانگی هەڵمەتی بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشی شێرپەنجەی مەمك لە جیهاندا دەستنیشانكراوە، بۆ ئەو مەبەستەش ساڵانە چالاكی جۆراوجۆرو هەڵمەتی تایبەت بەو نەخۆشییە پەیڕەودەكرێت، بە پێی ئامارێكی جیهانی بۆ هەر هەشت ژنێك لە جیهاندا یەكێكیان تووشبووی ئەو نەخۆشییەیە، شاری كەركوكیش بەدەر نییە لەو نەخۆشییەو بەپێی وتەی بەڕێوەبەری سەنتەری شێرپەنجەی كەركوك رۆژانە لە نێوان 15 بۆ 20 ژن چارەسەری پزیشكی لەسەنتەرەكەیان وەردەگرن.

سەبارەت بەنەخۆشی شێرپەنجەی مەمكی خانمان دكتۆر گەیلان قادر بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی ئازادی فێركاری كەركوك بۆ (هەواڵ) رایگەیاند: “بەشی دیاریكردنی نەخۆشیی شێرپەنجەی مەمك لەنەخۆشخانەی ئێمە دیاری دەكرێ و دواتر بۆ چارەسەری رەوانەی سەنتەری شێرپەنجەی كەركوك دەكرێن”.
بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی ئازادی فێركاری كەركوك ئاماژەی بەوەدا: “لەنەخۆشخانەی ئازادی ئامێری باشی دەستنیشانكردنی ئەو نەخۆشییەمان هەیە و خۆشبەختانە زۆر حاڵەتی سەرەتاییمان دیاریكردووەو دواتر ناردومانن بۆ چارەسەریی و چەنێ زوو دیاری كرابێت توانیومانە كۆتایی بەنەخۆشیەكەش بێنین”.
سەبارەت بەبوونی شێرپەنجەی مەمك لە نێو خانمانی كەركوك دكتۆر گەیلان وتی: “بەداخەوە ئەو نەخۆشییە بەربڵاوو زۆرە، هەرچەند ئامارێكی روون لەبەردەست نییە بەڵام حاڵەتەكان زۆرن بە تایبەت لە نێو ژنانی تری شارەكانی تر كەئاوارەی كەركوك بوونە”.
بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی ئازادی فێركاری كەركوك روونیشیكردەوە: “دەكرێت لە كەركوك گەڕان و بەدواداچونێكی گرنگ بۆ ئەو بابەتە بكرێت لە دیاریكردنی ژمارەی تووشبووان و هۆكارەكانی بەربڵاوی نەخۆشییەكەو سەرهەڵدانی، هەروەها دیاریكردنی هۆكارەكانی تووشبووون بەشێرپەنجەی مەمك”.
هەر دەربارەی مانگی بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشی شێرپەنجەی مەمك، دكتۆر نیاز ئەحمەد ئەمین بەڕێوەبەری سەنتەری نەخۆشیەكانی شێرپەنجەی كەركوك بۆ هەواڵ وتی: “نەخۆشییەكە بەگشتی لە هەموو جیهان بەربڵاوەو لە كەركوكیش خانمان بێبەش نەبوون لەو نەخۆشییە، بەپێی راپۆرتی پزیشكی و ئاماری جیهانی ساڵانە لەهەر هەشت ژنێكدا حاڵەتێكی تووشبوون بە شێرپەنجەی مەمك هەیە”.
بەڕێوەبەری سەنتەری نەخۆشییەكانی شێرپەنجە لە كەركوك وتیشی: “سەنتەری نەخۆشییەكانی شێرپەنجەی كەركوك بەڕووی تووشبووانی سەرجەم نەخۆشییەكانی شێرپەنجە كراوەیەو تووشبووانی شێرپەنجەی مەمكیش رۆژانە چارەسەر بەپێی بڕی دیاریكراوی نەخۆشییەكەی وەردەگرن”.
هەروەها وتی: “رۆژانە لە سەنتەری شێرپەنجە 15 بۆ 20 ژن بەمەبەستی چارەسەری نەخۆشی شێرپەنجەی مەمك رومان لێدەكەن و بەداخەوە نەخۆشییەكە بەربڵاوە لەنێو سەرجەم ژنانی نەتەوەو ئاینەكان بێ جیاوازی”.
دكتۆر نیاز ئەحمەد لەسەر نەخۆشەكانی شێرپەنجەی مەمك و چارەسەریان وتی: “ئەوانەی سەردانمان دەكەن لە قۆناغی جیاوازدان، هەیانە نەخۆشیەكەی سەرەتاییە و هەشیان مامناوەندیە ئەوەشی نەخۆشییەكەی سەخت بێت رەنگە كەسوكاری بیبەنە دەرەوە بۆ چارەسەركردن”.
وتیشی: “بوونی دەرمان و ئامێری تایبەت رۆڵی بەرچاوی هەیە چونكە دەرمان هەیە بڕەكەی خۆی لە 8000 دۆلاری ئەمریكی دەدات كە ئەمەش بە هاوڵاتییەكی دەستكورت دابین ناكرێت و بابەتی شێرپەنجەی مەمك بابەتێكی تەواو قووڵە و قۆناغی زۆرە”.
هەروەها ئاماژەی بەوەشدا: “رۆژانە بەهۆی نەگەیشتن بەچارەسەرو بنبڕكردن بۆ ئەو كەسانەی نەخۆشیەكە لێیانی پیس كردووە یان زوو دەستنیشان نەكراوە، نەشتەرگەری بڕینەوەی مەمكی خانمان هەیە لە كەركوكدا”.
ئەم ساڵ وەك ساڵانی رابردو هەزاران چالاكی بۆ بەرەنگاربوونەی شێرپەنجەی خانمان لەسەرتاسەری جیهان ئەنجامدەدرێت و دیارترین چالاكیش كۆشكی سپی ئەمریكا بۆ رێزگرتن لەو مانگە سەرجەم روناكییەكانی دەرەوەی بینای كۆشكی سپیان لەسەرەتای ئەم مانگەوە گۆڕیوە بۆ رەنگی پەمەیی كە بەرەنگی نەخۆشی شێرپەنجەی مەمك دیاری كراوە.
بەپێی راپۆرتە جیهانییەكان ساڵانە 458,000 ژن بەهۆی شێرپەنجەی مەمكەوە گیان لەدەستدەدەن و نەخۆشی شێرپەنجەی مەم بەربڵاوترین جۆری شێرپەنجەیە كە بەرۆكی خانمان دەگرێت لە جیهاندا.

نیشانەكانی دەركەوتنی شێرپەنجەی مەمك لە خانماندا:
دروستبوونی گرێی رەق لە گۆی مەمك یان شوێنەكانی دی مەمكدا، خوێن بەربوون و دەركەوتنی پەڵەی خوێن لەگۆی مەمكەوە، گۆڕانی شێوە و قەبارەی مەمك و تێكچونی، پێستی مەمك توند دەبێت و پەڵەی تێدەكەوێت، وەرگەڕانی گۆی مەمك بۆ ناوەوە واتا چونە ژوورەوەی، شەقبوونی پێستی مەمك و گۆی مەمك تا دەركەوتنی برین و خوێن.

ئەو هۆیانەی دەبنە هۆی تووشبووون بەنەخۆشیەكە:
چونە نێو تەمەن و شیرنەدان بە منداڵ و خواردنەوەی ماددەی كحولی و قەڵەوی و بۆماوەیی رۆڵیان هەیە لەدروستبوونی نەخۆشییەكە هەروەها بالق بوونی پێشوەخت پێش تەمەنی 12 ساڵی لەكچدا یان بەركەوتنی ناوچەی سینگ بەتیشكی پزیشكی لەتەمەنی گەنجیدا و یاخود پێشوەخت چوونە نێو تەمەنی خەمۆكیەوە واتە وەستانی سوری مانگانە بۆهەمیشەیی پێش كاتی خۆی و وەرگرتنی ماددەی هۆرمۆنی هۆكارگەلی ترن لەسەرهەڵدانی ئەو نەخۆشیە.

‌ 953 جار بینراوه‌
10/14/2017 12:02:07 AM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
راپرسی
کێ بەرپرسە لەم دۆخەی ئێستای کوردستان؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved