»  راپۆرت
هەوڵی دەركردنی كورد لە گەڕەكێكی كەركوك پووچەڵ دەكرێتەوە
ئا / هەواڵ


بە بیانووی زیادەڕۆیی بە بڕیاری ئیدارەی شاری كەركوك هەڵدەكوترێتەسەر دانیشتووانی گەڕەكی كوردی و داوای چۆڵكردنی خانووەكان لە خێزانە كوردەكانی نیشتەجێی دەكرێت و پەرلەمانتارێكیش دەڵێت  ئەوەی كاری لەو جۆرە بكات خاكی بەسەردا دەڕوخێنین.

ماوەیەكەو هەر جارەی لە شوێنێك و بە پاساوێكی جیاجیا هەوڵ بۆ دەركردنی خێزانە كوردەكان دەدرێت، لە درێژەی ئەو هەوڵانەی تەعریبكردنەوەی شاری كەركوكیشدا، بە بیانووی زیادەڕۆیی بە بڕیاری ئیدارەی شاری كەركوك هەڵدەكوترێتەسەر دانیشتووانی گەڕەكی عەرەفەی پەرژینكراو (مسیجە) و داوای چۆڵكردنی خانووەكان لە خێزانە كوردەكانی نیشتەجێی دەكرێت، بەڵام لە لایەن كوردەوە شكست بەو هەوڵەش دەهێندرێت.
محەمەد عوسمان، پەرلەمانتاری یەكێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیـَراق بۆ (هەواڵ) رایگەیاند:” ماوەیەكە ئەو هەوڵە هەیەو دەیانەوێت ئەو  گەڕەكانەی كە بەحیساب ناویان زیادەڕۆیە لە كەركوك بیڕوخێنن، ئەمەی كەپێشی هەستاون، نایاساییە، بۆیە ئێمەش لە دژیان وەستاوینەتەوە”.
وتیشی:” یاسا لای ئێمەیە، بەپێی یاسا رووخاندنی ئەو خانوانە لە سێ بڕگە پێكدێت، یەكەم ئەوەیە لادانی زیادەڕۆیی، دووەم بۆ ئەو كەسانەی كە زیادەرۆِیان كردووە لایان بەریت هەرچەندە زیادەڕۆیی لە هەموو عێراقدا هەیە ئەگەر لاتبرد دەبێ پارچەیەك زەوی بدەیتێ، سێیەم پارەی دەدەیتێ بۆ ئەوەی خانوو دروست بكات، تەنها دەیانەوێت بڕگەی یەكەم جێبەجێبكەن،  ئێمەش قبوڵمان نییە،  لەبەر ئەوە ئەو خەڵكە لە شوێنی خۆیان دەمێننەوە تاوەكو ئەوكاتەی بەرپرسیارێتیمان هەبێ لەم شارە”.
محەمەد عوسمان ئاماژەی بەوەشكرد:” تائێستا نەتوانراوە بلۆكی ماڵە كوردێك بڕوخێنن، ئەوەی كاری لەو جۆرە بكات خاكی بەسەردا دەڕوخێنین، بەپێی یاسا ناكرێت ماڵی كورد بڕوخێنیت، ئەگەر بتەوێ یاساكە جێبەجێ بكەی پێویستە (پارچەیەك زەوی و قەرەبووی بكەیتەوە) ، ئەم سێ بڕگەیە جێبەجێ بكرێت یاساییە ئەگەر، نا قبوڵمان نییە یەك بڕگەی لێ جێبەجێ بكرێت”.
بە وتەی پەرلەمانتارەكەی یەكێتی،  ئەو بڕیارە  هەم ئیدارییە هەم سیاسییە،  لەو رێگەیەوە دەیانەوێت كورد دەربكەن لەم شارە، هاوكات كورد بێزار بكەن بۆ ئەوەی دەنگ نەدات، بەڵام نازاننبە پێچەوانەوە تا فشار لەسەر كورد بكەن، كورد وەكو خەنجەرێكی تیژی لێدێت و  هیچ كەسێ ناوێرێ بە نزیكیدا بچێت”.
نەشیشاردەوە:” ئەگەر پارێزگارێكی كورد هەبوایە ئەم شتانە رووی نادا،  خەڵكیش لە دڵە ڕاوكێ نابوو،  بەڵام ئەوەشمان لە بیر نەچێت، ئەوەی تائێستا هۆكاری دانەنانی پارێزگارێكی كوردو دانەنیشتنی ئەنجومەنی پارێزگایە  بەشێك لە كورد خۆیەتی”.  
رەوەند مەلا مەحمود، جێگری یەكەمی لێپرسراوی مەڵبەندی رێكخستنی (ی.ن.ك) لە كەركوك بۆ (هەواڵ) رایگەیاند:” وەك یەكێتی لە رێگای  پەرلەمانتارەكانمانەوە هەڵوێستی خۆمان لەبەرانبەر بەو كێشەیە دەربڕیوەو هەڵوێستمان روونە، لە هەمانكاتدا وەك یەكێتی لەسەر خەتین لەگەڵ وەزارەتی نەوتی عێراق بۆ ئەوەی ئەم كێشانە دروست نەبێت”.
ئاماژەی بەوەشكرد:” یاسای زیادەڕۆیی لە عێراق لەسەر هەموو تاكێكی عێراقی جێبەجێ دەبێت، كەس بۆی نییە ماڵ بەسەر كەسدا بڕوخێنێت، توانای دەركردنی خەڵكیان نییە لەو خانوانە لە حاڵەتێكی وەهاشدا  دەبێ ئەو خەڵكانە قەرەبوو بكرێنەوە یاخود جێگای نیشتەجێبوونیان بۆ دابین بكرێت و  زەوییان پێبدرێت”.
رەوەند مەلا مەحمود وتیشی:” ئەگەر كورد خۆی یاخود بڵێین پارتی رێگر نەبوایە لە وەی كە كورد وەزعی باش بێت لە كەركوكدا، ئێستا پارێزگارێكی كوردمان لە كەركوك دەبوو، لە هەمانكاتدا ئەنجومەنی پارێزگا دەنگی زۆرینە بەلای كوردا دائەشكایەوە ئەم كێشانە دروست نابوون، بەڵام بە داخەوە لایەنێكی كوردی دەیەوێت كەركوك  نغرۆی ئەم كێشانە بكات”.
جێگری لێپرسراوی مەڵبەند باسی لەوەشكرد:” بە پێی یاسا كەس ناتوانێ پەلاماری خەڵك لەناو خانوودا بدات و دەریان بكەن و یاخود بڕوخێنن، ئێمە پەرلەمانتارەكانی خۆمانمان  راسپاردووە لەسەر ئەم كەیسە كاربكەن و هەروەها ئەنجومەمی پارێزگای كەركوك لەسەریان بێتە دەنگ، هەروەها لەگەڵ راكان جبوری پارێزگاری بە وەكالەت قسەكراوە بۆ ئەوەی نەهێڵین ئەم حاڵەتانە دروست ببێت”.
رەوەند مەلا مەحمود پێشیوابوو،  هەموو بڕیارێك لە دژی كورد لە ئێستادا دەردەچێت زۆرتر سیاسین وەك لەوەی ئیداری بن، چونكە لە خوار شارەوە لە زۆر شوێنی تر خەڵك زیادەڕۆیی لەسەر زەوییەكان كردووە،  هەفتەی پێشوو حەشدی شەعبی دەیان پارچە زەوییان دابڕی و بە نایاسایی دابەشیان كردووە، خەریكی خانوو دروستكردنن لەسەری،  بۆیە ئەمانە زۆرتر بڕیاری سیاسین”.  
لەتیف فاتح فەرەج، چاودێری سیاسی بۆ (هەواڵ)  وتی:” هەر لە پارێزگای كەركوك زیادەڕیی نەكراوە، خانووی زیادەڕۆو بێ تاپۆ، لە بەغداو شوێنەكانی تریش كراوە”، ئاماژەی بەوەشكرد:”بەڵام ئەم هۆكارە رەنگە لێكدانەوەو قسەی زۆر هەڵدەگرێت، یەكێك لە قسەكان ئەوەیە ئەم زەویانە تەواوی كەركوك لەچوارچێوەی ماددەی 140 یەكلا نەبۆتەوە،  موڵكدارێتی و كێشەی تر هەیە، ئەگینا بڕوام وایە ئەگەر خانووی زیادەڕۆ بڕوخێنرێت،  دەبێ لە بەغداوە دەستپێبكەی، چونكە بەغدایەك لە دەوری بەغدا بە زیادەڕۆیی دروستكراوە”.
لەتیف فاتح فەرەج وتیشی:” پێویستە شوێن بۆ مرۆڤ دابین بكەی،  شوێنی ژیان و خانوویەك تێیدا بژی، بەراستی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك بەرپرسیارە، پارێزگاری كەركوك بەرپرسیارە لەوە،  من پارێزگاری بەوەكالەت ناڵێم،  پارێزگارێك دەڵێم كە بەیانی نوێنەرانی هەموو پێكهاتەكان بكات،  بتوانێ بڕیار بدات، ئەمانە دەبێ دانیشتنێك بكەن ئەگەر خانووگەلێك لەسەر هەندێ شوێن دروستكراوە كە نابێ دروست بكرێ ،  دەبێ لە جیاتی ئەوە شوێنێك بۆ ئەو خەڵكە دابین بكەن، چونكە لە سەدا هەشتای ئەو خەڵكە  خانووی زیادەڕی كردووە لە كەركوك خەڵكی كەركەكەو دەوروبەری كەركوكن، كاتی خۆی تەرحیل كراون ، خەڵكی ئەو گوندانەن كە گوندانەكانیان لەلایەن بەعسەوە ئەنفال كراوە، خەڵكی شارێكی تر نین، عەرەب و توركمانەكانیش كە خانوووی زیادەڕۆیان دروستكردووە، ئەوانەن كە جێگەو رێگەیان نەبووە”.
باسی لەوەشكرد:” ئەمە ئەركی ئیدارەی شارەكەیە، ئێستا شارەكانی تر هەموی ئیدارەی سەربەخۆیان هەیە،  ئەگەر كەركوكیش ئێستا بڕیاردراوە هەڵبژاردنی تێدا بكرێت وەك سەرجەم پارێزگاكانی تر مامەڵەی لەگەڵ بكرێت، ئەگەر وابێت دەبێ ئەنجومەنی پارێزگا بەراستی بڕیار بدات، لەوەی ناكرێت كەركوك لە شارەكانی تر جیا بكرێتەوە، دەبێ بە یەك چاو تەماشا بكرێت، دەبێ چارەسەری ژیانی خەڵكیش بكرێت، خەڵك گرنگترە لە زەوی، تۆ ئەگەر شوێنی بازرگانی بكەیتە مۆڵ و ڤێلاو تەلار ئەوە نایاساییە بەرانبەر بە زەوی دەكرێت، بەڵام ئەگەر بۆ ژیانی خۆیەتی دەبێ نەهێڵدرێت زەرەر بەر هاوڵاتی بكەوێت”.



‌ 510 جار بینراوه‌
3/17/2018 8:20:14 AM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved