»  پەڕەموچ
كریستینیا لە قۆناغی هەستانەوەدا
ئا / پەرەمووچ


تەماشاكردنێكی سەرپێیانە بۆ ئەم تابلۆیە هیچ شتێك پێشكەش بە بینەر ناكات جگە لەوەی كەسێك لەناو گژوگیا وشكەڵاتووەكانەوە دەنوارێتە خانوویەكی بەرزی دێرین كە بە شێوەیەكی فانتازی كێشراوەو لە كەشوهەوایەكی پاییزەدا دەردەكەوێت و بە كۆمەڵێك رەنگی كاڵ و تۆخ رەنگرێژكراوە، بەڵام لە راستیدا ئەم تابلۆیە دوو رەهەندی واقیعی و فیزیكی و هاوكات دووحاڵەتی دەروونی زۆر سەیری بە یەكتر ئاوێتە كردووە، یەكەم حاڵەتی دەروونی شێوەكارەكە و دووەم خودی كاراكتەری ناو تابلۆكە كە لە حەقیقەتدا دراوسێی ناوبراو بووەو هەردووكیان بە دەستی نەخۆشییەوە گرفتیان هەبووە. 
یەكەم كە شێوەكارەكەیە ناوی ئەندرۆ وایتە كە پێنجەمی مناڵانی خێزانێكی ساماندار بووە، بەڵام لەبەر ئەوەی ئەم منداڵە زۆر لاواز بووەو توانای جەستەیی نائاسایی بووە، كۆنفێرز وایتی باوكی بڕیاردەدات بە هیچ شێوەیەك لەماڵ نەیەتە دەرو كەس نەیبینێت بۆیە ئەم منداڵە لە ژووری وێنەكێشانەكەی باوكی كە تاكە ژوورێك بووە لە نهۆمی سەرەوە دەستبەسەر دەبێت و تەنانەت رێگەی هاتنەخوارەوەشی بەكاتی دیاریكراو بووە، بەڵام باوكی كە ئەویش شێوەكارێكی ناسراوە هەموو رۆژێك سەرپەرشتی دەكات و فێری خوێندن و نووسینی دەكات و هاوكات رێگەشی بۆ خۆشدەكات كاری نیگاركێشی بكات. ئەندرۆ وایت هەر لە سەرەتاكانی تەمەنی منداڵیەوە هەستی دەكرد كە مامەڵەی جیاوازی لەگەڵ دەكرێت و بۆتە زیندانییەكی بێ پاسەوانی ناو ماڵەكەی خۆیان و لە بەندیخانەیەكی تایبەتدا رۆژگار دەباتە سەر، بەڵام بۆ دڵنەوایی كردنی خۆی دەستی دایە خوێندنی كۆمەڵێك چیرۆك و كتێبی ئەدەبی و مێژوویی ئەدەبی و هونەری و ئینجا شێوەكاری كردە كاری رۆژنەی خۆی.
ئەوەی مایەی سەرسامییە ئەم منداڵە بەستنەوەی بە ژینگەیەكی بەرتەسكی تایبەتەوە بێ هیوای نەكردووەو تا دەهات هیوای بە ژیان گەورەتر دەبوو، لە پەنجەرەی ژوورەكەیەوە دەیڕوانیە دوەوروبەرو هەرچییەكی دەبینی وێنەی دەكێشا، ئەم پەنجەرەیە بووە هۆی بەهرەو تێرامانی قووڵی ناوبراو بۆ جیهان و دەوروبەرو دەبووە هەوێنی ئارەزووە هونەرییەكانی. 
تابلۆی (جیهانی كریستینا)ـی ئەندرۆ وایتی هونەرمەندی ئەمریكی ئەمڕۆ بۆتە یەكێك لە ئایكۆنەكانی مرۆڤایەتی و مژدەی سەركەوتن بەسەر گرفتەكان بە هەموو كەسێك دەبەخشێت و بەشێوەیەكی جادوویی كاریگەری دەروونی بەرزی ورەو دڵخۆشبوون بە ژیان بە بینەرانی دەبەخشێت. هەر بۆیە رەخنەگرانی هونەری ئەمریكا بە ناودارترینی تابلۆكانی سەدەی بیستەم ناوی دەبەن. 
لە پاییزی ساڵی 1948 ئەندرۆ لە پەنجەرەی خانووە هاوینەكەیانەوە دەڕوانێتە دەرەوەو دەبینێت لە باخچەی ماڵەكەی تەنشتیانەوە كچە دراوسێ ئیفلیجەكەی بە خشكە دەچێتە ژێر دارتووەكەو تووە هەڵرژاوەكانی سەرزەوی كۆدەكاتەوەو دواتر دەگەڕێتەوە ناو ژوورەكان و بە ماندووبوونێكی زۆرەوە ئەو كارە ئەنجامدەدات، ئەگەر بە وردی لەو تابلۆیە بكۆڵینەوە دەبینین كریستینا دیلی ناو ماڵی خۆی بووە بە هۆی نەخۆشی ئیفلیجی منداڵانەوە، بەڵام دوای ماوەیەك كچە توانی ورە بە خۆی بدات و راست بێتەوەو وێرای لەنگی لە رۆیشتن بە دووپێی خۆی هاتوچۆبكات و خۆی لەو گرمۆڵەیی و سۆزی پڕ لە بەزەیی خانەوادەكەی ئازاد بكات و وەك تاكێك بە كارامەیی رۆژگار بگوزەرێنێت. ئەم دیمەنە لەناو ناخی ئەندرۆ هەڵكۆڵراو كاریگەری زۆری بەسەر رۆحیەوە جێهێشت، بەڵام كە كریستینا كەوتە سەر پێی تابلۆكەی بەشێوەیەك كێشا كە دوور بێت لە كڵۆڵی و داماوی و خاڵە لاوازەكانی كە مرۆڤ لە رووی دەروونییەوە پێی دەتلێتەوەو چەپكێك لە رۆشنایی خستۆتە دڵی مرۆڤەكانەوە، بۆیە بەبێ باگراوندی مێژوویی بینینی ئەم تابلۆیە هیچ رەهەندو باگراوندێكی درامی ویژدانی بە بینەر نابەخشێت، چونكە ئەوەی درەبینرێت وێنەی كچەشۆخێكە لەتەمەنی گەنجیدا بەسەر گژوگیادا راكشاوەو هەوڵدەدات راستبێتەوەو هەستێتە سەر پێیان.
دەبێ بینەر لانی كەم هەندێك زانیاری سەبارەت بەم تابلۆیە هەبێت تا بتوانێت لە وردەكارییەكانی رەنگدانەوەی تابلۆكە نزیكبێتەوەو سەرەداوی بیرۆكەی سەرەكی تابلۆكە بدۆزێتەوە كە دەبێتە هۆكارێك بۆ بزواندنی هەستی بینەرو كاریگەری بەسەر رۆحی مرۆڤەكانەوە. 
ئەم تابلۆیە وێرای ئەوەی هەندێك لە توێژەران و رەخنەگران هیچ بایەخێكی ئەوتۆ لەو كارە هونەرییە نابینن و دەڵێن وێرای ئەوەی بابەتیانەیە بەڵام لە رووی هونەرییەوە هیچ گوزارشت لەو دۆخە ناكات، بەڵام لەمجۆرە دۆخەدا دەبێت بە زەمینەی ئەو باگراوندە دەروونییەدا بچینەوەو مەتنی بابەتەكە بەسەربكەینەوەو زیاتر كاریگەریەكانی بزانین بۆ ئەوەی نەبێتە تابلۆیەكی رووكەشیانەی ئاسایی و لە هەموو نەریتە مرۆییەكان راینەماڵین و نەبێتە تابلۆیەكی ئاسایی و لە ئامانجەكانی هونەرمەند دوور نەكەوینەوە كە هونەرمەندێكی داهێنەر لەو بوارەدا كاری لەسەر كردووە، بەوەی دیمەنێكی دەگمەنەو باس لە گۆشەگیری مرۆڤە نەخۆشەكان دەكات كە چۆن دواتر ورە بە خۆیان دەدەن ئەگەرچی ئەندرۆ هاوشێوەی كریستینیا نەیتوانی خۆی لەو نەخۆشییەو لەو لاوازییە رزگار بێت.
رەنگە دیمەنی كچێكی ئیفلیج كە بەرەو ماڵەوە بەخشكە خۆی دەكێشێتەوە لەلای هەندێك كەس دیمەنێكی ئاساسیی بێت، بەڵام بێگومان لەدیدی هونەرمەندێكەوە جیهانبینیەكی ترە چونكە هونەرمەند لە گۆشەنیگایەكی ترەوە دەڕوانێتە مەسەلەكان كە بە دیدی كەسانی ئاسایی نابینرێن، هەر بۆیە ئەندرۆ رووبەرێكی زۆری تابلۆكەی بۆ گژوگیای پاییزە تەرخان كردووەو بۆ ئەوەی بەتەواوەتی باس لەو میحنەتە بكات كە كریستینا بەدەستییەوە دەیناڵاند، لەشساغەكان هەرگیز ناتوانن لەو گرفتە بگەن كە كچێكی ئیفلیجی بە زەوییەوە نوساندووە لە كاتێكدا هاورێ و دەستە خوشكانی خۆیان دەگۆڕن و دەچنە ژوانگە.. یان رۆژانە سەرقاڵی كاركردنن بۆ ئەوەی لە ژیاندا پێشبكەون، ئەندرۆ پانتایی بە تابلۆكە داوە بۆ ئەوەی گوزارشت لە ئازارەكانی ئەو كچە گوندییە بكات كە بە خشكە خۆی دەگەیەنێتە ماڵ یان ئەوەتا بە شێوەیەكی ناهاوسەنگ رێگا دەبرێت و دەبێتە مایەی بینینی كەسانی تر، بۆیە بینەر كە دەیبینێت دەیەوێت هاوشانی كاراكتەرەكە بڕوات و بگاتە ئەو خانووە گوندییەی كە پەنجەرەكانی رووناكی دەدەنەوە، گەیشتن بەو رووناكییە گەیشتنە بەو سرۆشە كڵۆمدراوەی لەناو رۆحی شێوەكارەكەدا نووستوە.

‌ 774 جار بینراوه‌
3/31/2018 8:39:23 PM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
راپرسی
کێ بەرپرسە لەم دۆخەی ئێستای کوردستان؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved