»  راپۆرت
سەردەمێكی نوێ لەزیندوو بونەوەی تەعریب لەكەركوك و ناچە دابرێندراوەكان
ئا / ئەحمەد حەسەن خدر

مێژووی تەعریب بەتایبەتی لە كەركوك و ناوچە دابڕێندراوەكان دەگەڕێتەوە ساڵانی سیەكانی سەدەی رابردوو كاتێ پرۆژەی ئاودێری حەویجە لەلایەنی حكومەتی پاشایی عێراقەوە لەو كاتەی “ یاسین ئەلهاشمی” كە عەرەبێكی شۆفێنی بوو سەرۆك وەزیران بوو، دروست كراو توانی چەندین هۆزی عەرەبی لە خوارووی عێراقەوە بێنێ بۆ ناوچەكانی حەویجە لەوانە هۆزەكانی “ عوبێد و جبور و حەمدان و.....” لەوێنیشتەجێكران و خەریكی كشتوكاڵ بوون و بەوەشەوە نەوەستان لە ناوەراستی ساڵانی شەستەكانی سەدەی رابردوو حكومەتی عەبدلسەلام عارف” چەندین گوندی لە دەوروبەری دووبز و كەركوك بەدەستی عەرەبەكانی هۆزی شەممەرەوە سوتاند و تاڵانكرد و دواتر رایانگواستن و عەرەبیان نیشتەجێ كرد.
لە دوای ریفراندۆم و ئاڵۆزیەكانی 16 ئۆكتۆبەر ئەو ناوچانەی كە دەكەونە سنووری ماددەی 140و بەناوچە كێشە لەسەرەكان ناسراون، كورد لەنیوان شەو رۆژیكدا هەمووی ئەو ناوچانە و پێگەی سیاسی خۆی لەدەست دا. لەگەڵ هاتنە ناوەوەی هیزە عێراقیەكان خەڵكێكی زۆر لەو ناوچانە ئاوارەبوون، لەو ناوچانە سیاسەتی تەعریبیان پەیرەودەكردەوە، دەستیان گرت بەسەر زەوییە كوشتوكاڵیەكان لەشاری كەركوك لەسنوری ( شوان . دووبز .سەرگەران .داقوق)، بە هاوكاری چەكدارانی (حشدی عەشایەری و شەعبی) چەندین زەوی كشتوكاڵی خانوویان لەكوردەكانی گوندەكانی سنوری دووبز وەرگرتۆتەوە وەكو گوندەكانی (نادراوە. چەغماغە . قەرەدرە، تەق تەق عەمشە، قوشقایە، قوتان، قەڵاهەربت. علاوە محمود) ئەم گوندانەش لەلایان (عەرەبەكانی باشوور و خوارووی عێراق) بە هاوكاری هێزە عێراقییەكان دەچنە سەر ماڵ و موڵكیان هەرەشەیان لێ دەكەن، بەم جۆرە دەیانەوێ لەوناچانە كوورد دەربەدەر بكەن، دەیانەوێ سیاسەتی تەعریب پەسەندبكەن. كەچۆن لەساڵی هەشتاكانی سەدەی رابردوو لەسنوری دووبز كوردەكانیان تەرحیلی كوردستان و ئەنبار كرد، دەیانەوێت ئەو سیاسەتە دووبارە بكەنەوە.
نەوزاد قادر خەڵكی گوندی علاو محمودی سنوری دووبزە. خاوەنی كۆمەڵێك منداڵی كەم ئەندامەو ئۆتۆمبیلیكی تەكسی هەیە بۆ بژێوی رۆژانە، بەڵام لەكاتی دەربەدەربوونی لەكەركوك ئۆتۆمبیلەكەی لێ دزراوە، ئەو خانووەیەی كە موڵكی خوی و باو باپیرانێتی لەلایان عەرەبەكان بەهاوكاری حشدی شەعبی لێی سەندراوەتەوە، ئیستا ئاوارەی شاری كەركوكەو لە خانووی كرێ دایە، ئەو وتی “زەویە كشتوكاڵیەكەم لێ سەندراوەتەوە، كەساڵی 2003 لەگەڵ ئاوەدانكردنەوەی گوندەكەیان زەویەكەی وەرگرتۆتەوە، لەسەری دەستم بەكاری كشتوكاڵی كردەوە”.. نەوزاد رایگەیاند لەو گوندە زۆربەی كوردەكانی دەچەوسێنەوەچەندین گوندنشینش زەوی لێ سەندراوەتەوە، ئەوەشی روون كردەوە “كۆمیتەی گوندەكەمان لەلایان چەكدارانی حەشدی شەعبیەوە سوتێنراوە، وینەی پێشمەرگەیان تیا سوتاندوە”.
كازم هەمەوەندی” كوێخای گوندی (عەمشە) لە لێدوانێكیدا بۆ رۆژنامەی هەواڵ باسی كرد” عەرەبەكان چەندین جار هاتونەتە سەر ماڵمان داوای چۆڵكردنی گوندەكەمان كراوە داوای ئەوەشیان كردوە،زەویە كوشتوكاڵێ كانمان لێ بسنرێتەوە بە هاوكاری هێزەكانی دژە تیرۆری عێراق” رووبەرووی هەرشەش بوینەتەوە، هەروەها سكاڵایان لە دژمان دەركردوە لەدادگای كەركك .بەشیوەیەكی روون دەیانەویت كوردەكانی ئەو سنورە دەربكەن،عەرەبی هاوردە لەو شوینانە جێگربكەن”وتیشی “گوندی (قەرەدەرە)كەپێشتر دانشتوانەكەی نزیكەی (60) ماڵ بوو زۆربەی ماڵەكانی ئاوارەبونە. بوتە پێگەی سەربازی هێزەكانی پۆلیسی (ئیتحادی)، گوندی (مەرعی)ش دانیشتوانەكەی چۆڵیان كردوە كەسی تیانە ماوە، عەرەبەكانی باشوری عێراق نیشتەجی بوون، كە پێشتر بەبریاری ماددەی(140) قەرەبوو كرابوونەوە بۆئەوەی بگەرێنەوە باشوری عێراق”.
عومەر شاسوار كویخای گوندی (چەغماغە)ش وتی “لەلایەن چەكدارانی حشدی عەشایەریەوە. شەوانە دەسترێژی (فیشەك) بەسەر گوندەكانمان دەكرێت” ئەوەشی راگەیاند كە (250) دۆنم زەوی لە دانشتوانی گوندەكەیان سەندراوەتەوە”.
بەوتەی خۆیان گیچەڵكردن لەو سنورە تەنها ئامانجی دەركردنیانە بەڵام كوێخا عومەر دەیوت خەونەكانیان لە گۆردەنێن”.
جگە لە هاوردەكان و هەڕەشەكانی حەشدی عەشایەری و شەعبی هێشتا داعش مەترسییەكی گەورەیە بۆ سەر كوردەكانی ئەو گوندانەو ترس و دڵەراوكێی لەنیو دڵی گوندنشینانی ئەو سنورە خستۆتەوە. لەو بارەیەوە عومەر وتی “چەكدارانی دەوڵەتی ئیسلامی ناسراو بە(داعش) لەو سنورە بوونی هەیە، ئاشكرایشی كرد كە پێش مانگێك لەگوندیكی تەنیشتیان هێرشیان كردبووە سەریان سێ ئەندامی یەك خیزانیان شەهید كردبوو. 
بە گویرەی نوسراوێكی پەرلەمانتاریكی كوردیش، ئاماژەی بەوە كردبوو كە داگیركردنی زەویە كشتوكاڵیەكان لەلایان عەرەبەوە هەڵوەشاتەوە، بەڵام تا ئێستا جێ بەجێ نەكراوە.

‌ 711 جار بینراوه‌
5/26/2018 1:51:06 AM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
راپرسی
پێت وایە دۆخی ئێستای كوردستان بەچی چارەسەر ئەبێت؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved